Sarıbal: İznik Gölü’nde Su Kaybı 232 Milyon Metreküpe Ulaştı

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, CHP Orhangazi İlçe Başkanı Berna İl ve Orhangazi Ziraat Odası Başkanı Dinçer Dimrit ile birlikte İznik Gölü kıyısında yaptığı açıklamada, gölde yaşanan su kaybına ilişkin kamuoyuna açıklanmayan verilerin paylaşılması çağrısında bulundu.

Sarıbal, 2013 yılından bu yana göldeki yıllık su seviyesi değişimlerinin, yaklaşık 232 milyon metreküplük su kaybının nedenlerinin ve sanayi tesislerinin su kullanım miktarlarının açıklanmasını istedi. Tarımsal sulamaya yönelik kısıtlamalar uygulanırken sanayi kullanımına ilişkin denetimlerin yetersiz kaldığını savunan Sarıbal, göldeki su krizinin yalnızca iklim koşullarıyla açıklanamayacağını ifade etti.

Sarıbal, “Çiftçiye tasarruf çağrısı yapılırken sanayinin gölden ve yeraltından çektiği milyonlarca metreküp suyun konuşulmaması çözüm değil algı yönetimi olur” dedi.

“İznik Gölü Minimum İşletme Kotunun Altına Düştü”

Açıklamada, son 12 yılda gölde yaklaşık 3,55 metrelik su kaybı yaşandığı ve bunun yaklaşık 232 milyon metreküplük hacme karşılık geldiği belirtildi. Sarıbal, göl seviyesinin minimum işletme kotunun altına düştüğünü belirterek bunun “ekolojik yıkım” anlamına geldiğini söyledi.

Kuraklık, azalan yağışlar, yeraltı suyu kullanımı ve sanayi faaliyetlerinin göldeki kaybı artırdığını ifade eden Sarıbal, 2022’de yüzde 16, 2023’te yüzde 40 ve 2024’te yüzde 30 oranında su kaybı yaşandığını kaydetti.

“Sanayi Kullanımı Denetlenmeli”

Sarıbal, bölgedeki bazı sanayi tesislerinin su kullanımına ilişkin iddiaları da gündeme taşıdı. Açıklamada, Cargill’in tahsis edilen yeraltı suyu kuyularından yılda 1 milyon metreküpten fazla su çektiği öne sürüldü. Ayrıca Gemlik Gübre tesislerine ilişkin geçmiş dönemde su kullanım denetimlerinin yetersiz olduğu iddia edildi.

Bilimsel Araştırma Vurgusu

Sarıbal, Haziran 2025’te yayımlanan bilimsel bir çalışmanın, İznik Gölü Havzası’ndaki plansız yapılaşma ve sanayi baskısının su rejimini olumsuz etkilediğini ortaya koyduğunu söyledi.

Açıklamaya göre 1990–2018 döneminde havzada ticari ve sanayi alanları yüzde 461,5 artarken, ulaşım ve madencilik alanları 730 hektara ulaştı. Aynı dönemde yüzey akışının yüzde 22,3 arttığı, yeraltı suyunu besleyen süzülmenin ise yüzde 7,5 azaldığı belirtildi.

Şeffaf Havza Yönetimi Çağrısı

Sarıbal, İznik Gölü’nün korunması için gölün yıllık su dengesinin kamuoyuna açık biçimde paylaşılması, sanayi kullanımının etkin şekilde denetlenmesi, atık su deşarjlarının şeffaf hale getirilmesi ve tüm paydaşların dahil olduğu bütüncül bir havza yönetim planı hazırlanması gerektiğini ifade etti.

Ayrıca TBMM’ye sunduğu araştırma önergesinde göldeki su kaybının nedenlerinin, sanayi ve tarımsal kullanım baskısının, yeraltı su seviyelerindeki değişimin ve iklim etkilerinin kapsamlı şekilde araştırılmasını talep etti.