Bölünmüş azot uygulaması mısırda NH₃ kaybını azalttı

Çin’in Hefei kentinde yürütülen iki yıllık saha çalışmasında bilim insanları, mısır tarlalarında farklı azot gübreleme yöntemlerinin amonyak (NH₃) kayıpları üzerindeki etkisini inceledi.

Araştırmada taşınabilir NH₃ dedektörleri kullanılarak hem topraktan hem de mısır yapraklarından salınan amonyak miktarı ölçüldü. Bu ölçümler, tarla koşullarındaki toplam kayıpların belirlenmesini sağladı.

Düşük nem ve yüksek amonyum kaybı artırıyor

Çalışma sonuçlarına göre, topraktaki yüksek amonyum (NH₄⁺) yoğunluğu düşük nem koşullarıyla birleştiğinde, topraktan önemli düzeyde NH₃ kayıpları meydana geliyor.

Araştırmacılar, bu durumun hem gübre verimliliğini düşürdüğünü hem de çevresel kayıpları artırdığını belirtti.

Bitki yaprakları da emisyon kaynağı

Araştırmada yalnızca toprak değil, bitkilerin de NH₃ emisyonunda rol oynadığı ortaya çıktı. Yaprak alanının geniş olması ve yaprak apoplastındaki yüksek NH₄⁺ konsantrasyonu, bitkiden atmosfere amonyak salımını artırıyor.

Bölünmüş uygulama daha sürdürülebilir

Elde edilen bulgular, azotun tek seferde uygulanması yerine bölünerek verilmesinin daha sürdürülebilir bir tarım pratiği olduğunu gösterdi. Bu yöntem, NH₃ kayıplarını azaltırken mısır verimini artırıyor.

Tarım teknolojileri ve hava kirliliği açısından önem taşıyor

Uzmanlar, sonuçların gübre yönetiminin optimize edilmesi ve tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan hava kirliliğinin azaltılması açısından önemli olduğunu vurguluyor.

Araştırmacılar ayrıca, topraktaki besin içeriğinin yanı sıra fitopatojen mantarlar ve nematodların da ürün kalitesi ve verim üzerinde belirleyici rol oynadığını hatırlattı.

Kaynakça

Kedi Zhang, Yang Yang, Xiaoyu Ni, Qing Ma, Ye Yang, Ronghao Cai, Na Li, One-time nitrogen application increased soil and canopy ammonia emissions in maize fields, Atmospheric Pollution Research, Cilt 17, Sayı 1, 2026.