Sarıbal'dan tarımda ithalat politikalarına ve maliyetlere tepki

ANKARA — CHP Örgütlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, düzenlediği basın toplantısında tarım ve gıda gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Sarıbal, artan üretim maliyetleri ile düşük ürün fiyatları arasında kalan üreticilerin ekonomik açıdan zorlandığını belirterek, ithalat politikalarının tarımsal üretim üzerindeki etkilerine ilişkin eleştirilerini paylaştı.

Sarıbal, hükümetin gıda enflasyonuyla mücadelede uyguladığı yöntemlere ilişkin değerlendirmesinde, ithalatın üretici fiyatlarını baskıladığı görüşünü dile getirdi. Konuşmasında, "İthalatı sopa olarak dayatıp fiyatları düşürerek enflasyonu indirmeye çalışan bir tutum içerisindeler. Bedelini çiftçiye ödetiyorlar." ifadelerini kullandı.

Basın toplantısının başında Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş ve belediye çalışanlarının gözaltına alınmasına da değinen Sarıbal, yargı süreçlerinde masumiyet karinesinin gözetilmesi gerektiğini savundu. "Arkadaşlarımız derhal serbest bırakılmalıdır." diyen Sarıbal, adil yargılanma hakkına vurgu yaptı.

"Mazotta yeni bir destekleme modeli zorunlu"

Motorin fiyatlarının birçok ilde 80 lirayı aştığını hatırlatan Sarıbal, mazot giderlerinin traktör kullanımından sulamaya, ürünlerin taşınmasından hasat sonrası lojistiğe kadar üretimin tüm aşamalarını etkilediğini söyledi. Yaklaşık 300 dönüm kuru tarım yapan bir işletmenin yılda 2 bin litre mazot tükettiğini belirten Sarıbal, yalnızca yakıt giderinin 160 bin liraya ulaştığını ifade etti.

Sarıbal, mevcut koşullarda yalnızca ÖTV ve KDV düzenlemelerinin yeterli olmayacağını belirterek, "Mazotta yeni bir destekleme modeli zorunludur." değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca 2026 yılı için öngörülen yaklaşık 168 milyar liralık tarımsal desteğe karşılık, çiftçilerin mazot harcamalarının 230 milyar liraya yaklaşabileceğini söyledi.

Tarımsal istihdama dikkat çekti

Sarıbal, TÜİK verilerine atıf yaparak 2002 yılında 7,5 milyon olan tarımsal istihdamın 4 milyon 560 bine gerilediğini, yaklaşık 2 milyon 940 bin kişinin sektörden ayrıldığını söyledi. Tarımın toplam istihdam içindeki payının da aynı dönemde yüzde 34,9'dan yüzde 14'e düştüğünü belirten Sarıbal, özellikle küçük aile işletmelerinin üretimden uzaklaştığını savundu.

Kayısı üretimindeki düşüşü değerlendirdi

Kayısı üretimine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Sarıbal, 11 Nisan 2025'te yaşanan zirai donun ardından üretimde önemli kayıplar yaşandığını ifade etti. Konuşmasına göre, 2024 yılında 1 milyon 290 bin ton olan üretim, 331 bin tona geriledi. Sarıbal, üretimde yaklaşık yüzde 74'lük düşüş yaşandığını, Malatya'da ise ürün kaybının yüzde 100'e yaklaştığını söyledi.

Sarıbal ayrıca, "Kayısı üreticisi perişan. Kayısıdan yüksek bir katma değer yaratılıyor ancak bu değer üreticiye yansımıyor." ifadelerini kullanarak Kayısıbirlik'in yeniden etkin hâle getirilmesi ve ilgili kamu kurumlarının üreticiye destek vermesi gerektiğini savundu.

Kuru üzüm ve ayçiçeği üreticilerine ilişkin değerlendirmeler

Kuru üzüm üreticilerinin yeni sezon öncesinde belirsizlik yaşadığını belirten Sarıbal, artan üretim maliyetleri nedeniyle kilogram başına en az 180 lira alım fiyatı beklendiğini ifade etti. TARİŞ ve ilgili kamu kurumlarının etkin alım politikaları uygulaması gerektiğini söyledi.

Ayçiçeğinde ise Çukobirlik tarafından açıklanan 2026 alım fiyatlarının üreticilerin beklentilerini karşılamadığını dile getiren Sarıbal, ithalat politikalarının yerli üreticinin pazarlık gücünü zayıflattığını savundu. Sarıbal, 2003-Mayıs 2026 döneminde ayçiçeği tohumu, küspe ve yağ ithalatına toplam 31,7 milyar dolar ödendiğini, aynı dönemde ayçiçeği yağı ihracatından 13,9 milyar dolar gelir elde edildiğini belirtti.

Konuşmasının sonunda ithalatın tarımsal üretimin alternatifi olmaması gerektiğini dile getiren Sarıbal, "Çiftçi korunmadan üretim sürdürülemez; üretim sürdürülemeden halkın gıda güvencesi sağlanamaz." ifadelerini kullandı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ