Pakistan Hükümeti 1 Milyon Ton Buğday İthalatı Planlıyor

İSLAMABAD — Pakistan hükümeti, stratejik buğday stoklarının eyaletlerin talebini karşılamakta yetersiz kalacağı değerlendirmesi üzerine 1 milyon ton buğday ithalatı yapmayı planlıyor. Hasattan yaklaşık üç ay sonra gündeme gelen karar, ülkedeki üretim tahminleri ile stratejik stok yönetiminin yeniden tartışılmasına neden oldu.

Kararın dikkat çekici yönlerinden biri, ülkenin en büyük buğday üretim merkezi olan Pencap Eyaleti'nin de merkezi hükümetten ilave buğday talebinde bulunması oldu. Oysa hükümet daha önce 29,8 milyon tonluk buğday üretimi ile 2 milyon tonun üzerindeki devir stokunun ülke ihtiyacını karşılamaya yeteceğini açıklamıştı.

Sektör analistleri, mevcut tablonun üretim tahminlerinde ve stratejik tahıl rezervlerinin yönetiminde önemli eksiklikler bulunduğuna işaret ettiğini değerlendiriyor. Afganistan'a buğday ihracatının yapılmaması ve yem sanayisinden gelen talebin zayıf seyretmesine rağmen iç piyasada fiyatların yükselmesi de arz-talep dengesindeki bozulmanın göstergesi olarak yorumlanıyor.

Analize göre, iç piyasada 40 kilogramlık buğdayın fiyatı 3.300 Pakistan rupisinden (564,51 TL) 4.700 Pakistan rupisine(804,01) yükseldi. Böylece fiyatlar ithalat maliyetinin üzerine çıkarken, piyasada arzın talebi karşılamakta zorlandığına işaret eden bir görünüm oluştu.

Uzmanlar, üretimde yaşanan sıkışıklığın birkaç temel nedene dayandığını belirtiyor. Bunlar arasında fosfatlı gübre kullanımındaki azalma, büyüme döneminin son aşamasında etkili olan sıcak hava dalgaları ve yatma (lodging) nedeniyle verim kayıpları öne çıkıyor.

Bunun yanında önceki sezonlarda zarar eden birçok üreticinin, hasat ettiği buğdayın tamamını piyasaya sunmak yerine bir bölümünü depolamayı tercih ettiği ifade ediliyor. Özel sektör tüccarları ve yatırımcıların da benzer şekilde stoklarını artırmasının piyasadaki arzı daha da daralttığı belirtiliyor.

Öte yandan ithalat planı, Pakistanlı üreticiler arasında 2024 yılında yaşanan fiyat krizinin yeniden tekrarlanabileceği endişesini de gündeme getirdi. Ülkede 2024 yılında 3,59 milyon ton buğday ithalatı yapılmasının ardından iç piyasa fiyatlarında sert düşüş yaşandığı ve çok sayıda üreticinin ekonomik kayıplarla karşı karşıya kaldığı hatırlatılıyor.

Üretici örgütleri ise hasat döneminde oluşan iç piyasa fiyatlarının en az ithalat maliyeti seviyesinde olması gerektiğini savunuyor. Çiftçiler, dizel, elektrik, gübre ve bitki koruma ürünlerindeki maliyet artışlarının üretim giderlerini önemli ölçüde yükselttiğini belirtiyor.

Analizi hazırlayan uzmanlar, Pakistan'ın buğday politikasında kapsamlı değişikliklere ihtiyaç bulunduğunu ifade ediyor. Öneriler arasında hasat döneminde ihracata kısıtlama uygulanmaması, piyasa fiyatlarından satın alınacak en az 4 milyon tonluk stratejik rezerv oluşturulması ve özel sektörün tahıl stokçuluğundaki rolünün piyasa istikrarı açısından desteklenmesi yer alıyor.

Uzmanlara göre söz konusu adımlar, gelecekte yaşanabilecek arz krizlerinin önlenmesine katkı sağlayabilirken, üreticiler ile tüketiciler arasındaki dengenin korunmasına da yardımcı olabilir.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ