FAO: Küresel tahıl üretimi 3 milyar tonu aştı

Küresel tahıl piyasalarında arz yönlü güçlü görünüm devam ediyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü tarafından yayımlanan son rapora göre, 2025 yılına ilişkin küresel tahıl üretim tahmini bu ay %0,2 artırılarak 3 milyar 36 milyon tona yükseltildi. Bu seviye, geçen yıla kıyasla %5,8’lik bir artışa işaret ediyor.

Buğday ve mısır üretimi artışı sürüklüyor

FAO verilerine göre üretim artışının temel kaynağı, Orta Asya’da buğday ve Hindistan’da mısır üretimine ilişkin açıklanan güncel resmi veriler oldu. Özellikle mısır üretimindeki yükseliş, küresel tahıl kullanımındaki artışın da ana belirleyicisi olarak öne çıkıyor.

2025/26 sezonunda küresel tahıl kullanımının 2 milyar 945 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bu artışta yem amaçlı kullanımın etkisi dikkat çekerken, bazı ülkelerde buğdayın yem rasyonlarında mısır ve sorgum ile ikame edildiği görülüyor.

Pirinçte rekor üretim ve tüketim beklentisi

Pirinç üretimi cephesinde ise sınırlı revizyonlara rağmen genel görünüm güçlü kalmayı sürdürüyor. FAO, 2025/26 döneminde küresel pirinç üretiminin %2 artarak 563,3 milyon tona ulaşacağını ve rekor kıracağını öngörüyor.

Bangladeş, Brezilya, Çin, Hindistan ve Endonezya’nın üretim artışına öncülük etmesi beklenirken; Madagaskar, Pakistan, Tayland, Tanzanya ve ABD’de düşüşler öngörülüyor.

Küresel pirinç tüketiminin ise %2,7 artışla 555,6 milyon tona ulaşarak yeni bir zirveye çıkacağı tahmin ediliyor. Gıda tüketimi artışın ana kaynağı olurken, Hindistan’da pirincin etanol üretiminde kullanımı da dikkat çekiyor.

Tahıl stokları rekor seviyeye çıkıyor

FAO raporuna göre, küresel tahıl stokları 2026 sezonu sonunda %9,2 artarak 951,5 milyon tona ulaşacak. Bu artışta Avrupa Birliği, İran, Özbekistan ve Hindistan’daki stok revizyonları etkili oldu.

Stok/kullanım oranının %32,2 seviyesine ulaşması, küresel arzın genel olarak “rahat” bir seviyede olduğuna işaret ediyor. Aynı dönemde pirinç stoklarının da %4,2 artarak 219,3 milyon tona çıkması bekleniyor.

Küresel ticaret ve fiyat dengesi

Küresel tahıl ticaretinin 2025/26 sezonunda 505,3 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor. Özellikle İran’ın sezon başında yaptığı buğday ve arpa alımları ticaret hacmini yukarı taşıyan unsurlar arasında yer alıyor.

Mısır ticaretinde ise Brezilya ve ABD’nin güçlü ihracat performansını sürdürdüğü görülüyor. Pirinç ticaretinin ise 2026 yılında sınırlı bir düşüş göstermesi bekleniyor.

2026 üretiminde belirsizlik: maliyet ve jeopolitik riskler

FAO, 2026 yılı buğday üretiminin 820 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Ancak Yakın Doğu’daki çatışmaların enerji ve gübre fiyatlarını artırması, üretim maliyetleri üzerinde baskı oluşturuyor.

Artan maliyetler ve zayıflayan ürün fiyatlarının, özellikle kuzey yarımkürede çiftçilerin ekim kararlarını etkileyebileceği belirtiliyor. Bu durum, bazı üreticilerin daha az girdi gerektiren ürünlere yönelmesine neden olabilir.

Türkiye’de üretim görünümü olumlu

Raporda Türkiye’ye ilişkin değerlendirmelere de yer verildi. Kış yağışlarının toprak nemini artırdığı, iç ve doğu bölgelerdeki kar örtüsünün bitkileri don riskine karşı koruduğu belirtilirken, bu durumun verim ve üretim açısından olumlu bir tablo oluşturduğu ifade edildi.