Rusya'da hasadın gecikmesi, dizel yakıt teminindeki sıkıntılar ve Azak Limanı'ndaki lojistik kısıtlamalar nedeniyle temmuz ayı buğday ihracatı tahminleri aşağı yönlü revize edildi. Analistler, ihracattaki yavaşlamanın iç piyasada arz baskısını artırabileceğini belirtiyor.
MOSKOVA — Rusya'da buğday hasadının iklim koşulları nedeniyle gecikmesi, dizel yakıt tedarikindeki sorunlar ve Azak Limanı'ndaki lojistik kısıtlamalar, temmuz ayına ilişkin buğday ihracatı beklentilerinin aşağı yönlü revize edilmesine neden oldu.
Tarım Piyasaları Konjonktür Enstitüsü (IKAR), Rusya'nın temmuz ayındaki buğday ihracatının 2 milyon tonun altında kalabileceğini açıkladı. Enstitü daha önce temmuz ayı için 2,5 milyon ton ihracat öngörüyordu. Böylece beklenti yaklaşık %20 aşağı çekilmiş oldu.
Tarım danışmanlık şirketi SovEcon da tahminini aşağı yönlü revize etti. Kuruluş, temmuz ayı ihracat beklentisini %13 azaltarak 2 milyon tona indirdi.
Analistlere göre bu tahminlerin gerçekleşmesi halinde Rusya'nın temmuz ayı buğday ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre %4,8, uzun yıllar ortalamasına göre ise %35,5 daha düşük gerçekleşecek.
IKAR Genel Direktörü Dmitriy Rılko, temmuz ayında ihracatı sınırlandırabilecek başlıca nedenler arasında geciken hasat, önemli ithalatçı ülkelerden gelen talebin zayıf seyretmesi ve lojistikte yaşanan aksaklıkları gösterdi.
Bu yıl Rusya'da hasat çalışmaları geçen yılın aynı dönemine göre 7 ila 14 gün geriden geliyor. Analistler, gecikmenin geç ekim yapılması ve dizel yakıt arzındaki sıkıntılardan kaynaklandığını belirtiyor.
Strategy Partners şirketinde Tüketici ve Tarım Sektörü Projeleri Direktörü Artyom Suvorov, temmuz ayının hasat sezonunda geçiş dönemi olduğunu belirterek ihracat tahminindeki düşüşün hem mevsimsel etkilerden hem de lojistik sorunlardan kaynaklandığını ifade etti.
SovEcon raporunda ise Kerç Boğazı'ndaki gemi trafiğinde yaşanabilecek kısıtlamaların önemli risk oluşturduğu vurgulandı. Rapora göre 10 Temmuz 2026 tarihinden itibaren Azak-Don Kanalı'nda gemi hareketlerine sınırlamalar getirildi. Bu durum Azak Limanı'ndaki tahıl terminallerinin faaliyetlerini de etkiliyor.
Ulaştırma sektöründen Kommersant'a konuşan kaynaklar ise resmi bir seyrüsefer yasağı bulunmadığını, ancak taşımacılık şirketlerinin güvenlik koşullarına göre kendi operasyonlarını sınırlandırabildiğini belirtti.
Rusya Ulaştırma Bakanlığı, Azak Denizi'nde sivil gemilere yönelik saldırıların artması nedeniyle yük taşımacılığının sürdürülebilmesi için gerekli önlemlerin alındığını açıkladı. Bakanlık, liman başkanlıklarının gemi trafiğini hızlandırmaya yönelik çalışmalar yürüttüğünü, ihtiyaç halinde tahıl dahil dökme yüklerin diğer ulaşım türlerine yönlendirilebileceğini bildirdi.
SovEcon verilerine göre Kerç Boğazı'nın gerisindeki sığ limanlardan, Rusya'nın toplam tahıl ve ayçiçek yağı ihracatının yaklaşık %25'i gerçekleştiriliyor. Bu limanlar ağırlıklı olarak Orta Doğu ülkeleriyle, özellikle de Rus buğdayının önemli alıcılarından biri olan Türkiye ile yapılan ticarette kullanılıyor.
Piyasa uzmanlarına göre Karadeniz'deki derin su limanları ise daha çok Asya pazarına yönelik ihracata hizmet veriyor.
SovEcon Direktörü Andrey Sizov, Kerç Boğazı'ndaki kısıtlamaların Volga Nehri üzerindeki tahıl terminallerini de etkileyebileceğini belirtti. Volga üzerinden taşınan ürünlerin önemli bölümü Volga-Don su yolu aracılığıyla Kerç Boğazı üzerinden ihraç ediliyor. Bir kısmı ise Hazar Denizi limanlarına yönlendirilerek İran'a gönderiliyor. Ancak Sizov'a göre İran, Rus buğdayında büyük bir pazar değil; bu hatta daha çok arpa ve mısır ihracatı yapılıyor.
Tarım şirketi Bio-Ton Yönetim Kurulu Başkanı Eduard Zernin, hasat döneminin başında yaşanan seyrüsefer kısıtlamalarının "rahatsız edici ancak olağanüstü bir durum olmadığını" söyledi. Zernin, Rusya'nın Karadeniz ve Kuzeybatı'daki derin su limanlarının faaliyetlerini sürdürdüğünü, şirketin ihracatını demiryolu taşımacılığıyla artırmayı planladığını ifade etti.
Andrey Sizov, Rusya'nın derin su limanlarının aylık 4 ila 4,5 milyon ton tahıl ihraç edebilecek kapasiteye sahip olduğunu belirtti. Bu kapasitenin temmuz ayında yeterli olabileceğini ancak hasadın yoğunlaştığı Ağustos-Ekim döneminde aylık ihracatın 5 ila 6,5 milyon tona ulaşabildiğini söyledi. Bu nedenle lojistik kısıtlamaların etkisinin, seyrüseferdeki sınırlamaların ne kadar süreceğine bağlı olacağı ifade edildi.
Piyasa temsilcileri, lojistikte yaşanan yeniden yapılanmanın özellikle hasat döneminde kolay olmayacağını, yakıt arzındaki sıkıntılar nedeniyle taşıma maliyetlerinin de artabileceğini belirtiyor. Bazı üreticilerin ürünlerini geçici olarak depolamak zorunda kalabileceği, bunun da iç piyasada arz fazlası oluşturarak fiyatlar üzerinde baskı yaratabileceği değerlendiriliyor.
KSM Analitik Ajansı'nın verilerine göre, 13 Temmuz 2026 itibarıyla Rusya'nın güney bölgelerinde 3. sınıf buğdayın ortalama fiyatı ton başına 15 bin ruble seviyesinde bulunuyor. Geçen yıl aynı tarihte fiyat 15 bin 500 ruble/ton düzeyindeydi. Analistler, artan üretim maliyetlerine rağmen fiyatların yükselmemesinin üreticilerin kârlılığını olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor.
TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ
Kaynak:Tarım Pusulası
Yorum Yazın