Ukrayna’da Azotlu Gübre Fiyatları Hızla Yükseldi

Mart ayının ilk haftasında Ukrayna’da azotlu gübre fiyatlarında keskin bir artış yaşandı. Piyasa verilerine göre sıvı azotlu gübre türlerinden KAS’ın ortalama fiyatı ton başına yaklaşık 1000 grivna yükselirken, karbamid fiyatı ise yaklaşık 1500 grivna arttı.

Uzmanlara göre bu yıl geleneksel bahar dönemi fiyat artışı daha erken ve daha güçlü gerçekleşti. Bunun başlıca nedeni ise Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler ve özellikle İran çevresindeki gelişmelerin küresel gübre piyasasında yarattığı belirsizlik.

Azotlu gübre üretimi için kritik öneme sahip hammaddelerin ve ürünlerin önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor. Bu nedenle bölgedeki güvenlik riskleri, küresel gübre tedarik zincirinde aksama endişesi yaratıyor.

Bu durum Ukraynalı çiftçileri de erken alım yapmaya yöneltti. Tarım üreticileri, olası tedarik kesintileri ve fiyatların daha da yükselmesi riskine karşı gübre alımlarını erkene çekmeye başladı.

Ancak piyasa uzmanları fiyatların geleceğinin büyük ölçüde Orta Doğu’daki gelişmelere bağlı olacağını belirtiyor. Çatışmaların uzaması veya lojistik sorunların büyümesi durumunda gübre fiyatlarının daha da artabileceği ifade ediliyor.

Tarım ekonomistlerine göre gübre maliyetleri, tahıl üretiminde değişken giderlerin yaklaşık yüzde 40–50’sini oluşturuyor. Bu nedenle gübre fiyatlarındaki yükseliş, özellikle ilkbahar ekim döneminde çiftçilerin maliyetlerini önemli ölçüde artırabilir.

Rabobank analizine göre Orta Doğu ülkeleri küresel gübre piyasasında kritik bir paya sahip. Bölge ülkeleri dünya üre tedarikinin yaklaşık yüzde 44’ünü, amonyak arzının yüzde 27’sini ve fosfat gübrelerinin yaklaşık yüzde 25’ini sağlıyor.

Öte yandan küresel tahıl ve yağlı tohum stoklarının hâlen yüksek seviyede olması nedeniyle İran çevresindeki gerilimler şu aşamada ürün fiyatlarından çok enerji maliyetleri ve navlun ücretleri üzerinden piyasayı etkiliyor.