Türkiye İsrail tohumuna bağımlı değil

Antalya Ticaret Borsası ile Antalya Tarım Konseyi iş birliğinde hazırlanan Tarım Gündem Programı’nda Türkiye’de tohumculuk sektörü ele alındı. ATB Basın Danışmanı Vahide Yanık’ın hazırlayıp sunduğu programın konukları, Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) Başkanı M. Kayhan Yıldırım ile Türkiye Tohumculuk Endüstrisi Derneği (TÜRKTED) Başkanı Burak Gönen oldu.

“İsrail tohumuna bağımlılık algısı bilgi kirliliği”

TÜRKTOB Başkanı M. Kayhan Yıldırım, tohumun tarımın başlangıç noktası ve bir ülke için milli güvenlik unsuru olduğunu vurguladı. Türkiye’nin tarımda İsrail tohumuna bağımlı olduğu yönündeki söylemlerin gerçeği yansıtmadığını belirten Yıldırım, İsrail ile tohum ithalatı veya ihracatı yapılmadığını söyledi. Bu algının, 1980 ve 1990’lı yıllarda hibrit tohum alanında İsrail firmalarının yarattığı etkiden kaynaklandığını ifade etti.

Sertifikalı tohum üretimi 1,3 milyon tona ulaştı

Yıldırım, Türkiye’de sertifikalı tohum üretiminin 2002 yılında 145 bin ton iken 2024 itibarıyla 1,3 milyon tona yükseldiğini bildirdi. Türkiye’nin 2018 yılından bu yana net tohum ihracatçısı konumunda olduğunu belirten Yıldırım, tohumda ihracatın ithalatı karşılama oranının 2018’de yüzde 8 iken 2024’te yüzde 134’e çıktığını söyledi.

Türkiye’nin 70 milyar dolarlık dünya tohum pazarında 750 milyon dolarlık ihracatla 11’inci sırada yer aldığını aktaran Yıldırım, kamu destekleri ve özel sektörün AR-GE çalışmalarıyla bu rakamı 1 milyar doların üzerine çıkarma hedefinde olduklarını ifade etti.

14 bin 500 tescilli tohum ürünü

Türkiye’de 14 bin 500 tescilli tohum çeşidi bulunduğunu belirten Yıldırım, çeşitliliğin sektör için önemli bir avantaj olduğunu söyledi. Raf ömrü uzun, soğuğa ve hastalıklara dayanıklı çeşitler üzerinde yoğun ıslah çalışmaları yapıldığını kaydeden Yıldırım, tarımın stratejik bir alan olarak desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Antalya sebze tohumculuğunun merkezi

TÜRKTED Başkanı Burak Gönen ise İsrail ile tohum ticaretinin 2023–2024 döneminden sonra tamamen durduğunu belirtti. Tohumculuk sektörünün özel sektör yatırımlarıyla büyüdüğünü ifade eden Gönen, Antalya’nın sebze tohumculuğunun merkezi haline geldiğini söyledi. Sebze tohumu alanında faaliyet gösteren firmaların yaklaşık yüzde 80’inin Antalya merkezli olduğunu kaydetti.

İklim krizine dayanıklı yeni nesil tohumlar

Gönen, iklim değişikliğiyle birlikte hastalık ve zararlıların arttığını, bu nedenle ıslah çalışmalarının iklim krizine dayanıklı ve yüksek verimli çeşitler üzerine yoğunlaştığını ifade etti. Sertifikalı tohum kullanımının verimi ortalama yüzde 30 artırdığını belirten Gönen, 2024’te 1,3 milyon ton olan sertifikalı tohum miktarını 2030 yılında 1,5 milyon tona çıkarmayı hedeflediklerini söyledi.

Asya Pasifik Tohumculuk Kongresi 2026’da Antalya’da

Burak Gönen, Asya Pasifik Tohumculuk Kongresi’nin 1–5 Aralık 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenleneceğini açıkladı. Kongreye 2 binin üzerinde katılımcı beklendiğini belirten Gönen, organizasyonun sektöre ticari ve teknolojik açıdan önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.