Kazakistan Tarım Enstitüsü yağlık ketende ıslah süresini kısaltıyor

Kazakistan Tarım ve Bitkisel Üretim Bilimsel Araştırma Enstitüsü, yağlık keten üretiminde ilk kez hızlandırılmış ıslah programını devreye aldı. Yeni uygulama sayesinde keten çeşitlerinin geliştirilme süresinin ortalama 5–6 yıl kısaltılması bekleniyor.

Laboratuvar başkanı Svetlana Didorenko, yöntemin yerel iklim koşullarına uyumlu yerli çeşitlerin daha hızlı oluşturulmasına olanak sağladığını belirtti.

Keten Üretiminde Küresel Artış

Keten, dünya tarımında ekonomik ve stratejik öneme sahip yağ bitkileri arasında yer alıyor. Günümüzde 40’tan fazla ülke keten üretimi yaparken, önde gelen üreticiler Rusya, Kazakistan, Kanada, Çin ve Hindistan olarak sıralanıyor.

2014–2025 döneminde dünya keten tohumu üretimi yüzde 52 artarak 3,7 milyon tona ulaştı. Kazakistan da 2025 yılında keten ekim alanlarını yüzde 34 artırdı.

Güneydoğuda İlk Islah Çalışması

Didorenko, Kazakistan’da keten ıslah araştırmalarının daha çok kuzey bölgelerde yoğunlaştığını, güneydoğuda ise bu çalışmaların ilk kez yürütüldüğünü ifade etti.

Bölgenin farklı toprak ve iklim koşullarının yeni ıslah çözümlerini zorunlu kıldığını vurguladı.

Uluslararası Çeşitlerle Araştırma

Proje kapsamında Kazakistanlı bilim insanları, Ahmet Baytursınulı Kostanay Bölgesel Üniversitesi uzmanlarıyla birlikte 27 farklı keten çeşidini incelemeye aldı. Bu çeşitler Kazakistan, Rusya, Ukrayna, Belarus, Kanada, ABD, Fransa, Almanya ve Hollanda’dan temin edildi.

Melezleme tarla koşullarında yapılırken, hibrit nesiller sera ortamında hızlandırılmış yetiştirme sistemiyle değerlendiriliyor.

İklim Değişikliğine Dayanıklı Yeni Çeşitler

SPEED BREEDING teknolojisi sayesinde ışık, sıcaklık ve nem koşulları kontrol edilerek yılda dört nesle kadar keten yetiştirilebiliyor.

Bilim insanları, hızlandırılmış ıslahın yüksek verimli, kuraklığa dayanıklı ve yağ oranı yüksek çeşitlerin geliştirilmesi açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtiyor.