Ege Deri Birliği: Enflasyonla uyumlu kur olmadan ihracat zor

Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği, yaklaşan genel kurul öncesinde sektörün 2018–2025 dönemine ilişkin performansını değerlendirerek, önümüzdeki yıllara dair stratejik yol haritasını açıkladı. Birliğin değerlendirmesinde; ihracat fiyatları, kur-enflasyon dengesi, artan üretim maliyetleri ve küresel rekabet koşulları öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Birlik Başkanı Erkan Zandar, ayakkabı sektörünün son yıllardaki seyrine ilişkin yaptığı değerlendirmede, 2018 yılında 64 milyon dolar olan ayakkabı ihracatının 2020’ye kadar 112 milyon dolara yükseldiğini, ancak 2024–2025 döneminde 91 milyon dolara gerilediğini söyledi. Aynı dönemde ihracatçı firma sayısının 336’dan 456’ya çıktığını belirten Zandar, bu artışta İtalya’da düzenlenen Expo Riva Schuh Fuarı’nın önemli katkı sağladığını ifade etti.

Kur-enflasyon dengesine dikkat çekildi

Zandar, kilogram ihracat fiyatının mamul ürünlerde artmasına rağmen hammaddede gerilediğini, döviz kurunun enflasyon artışının gerisinde kalmasının uluslararası pazarlarda rekabeti zorlaştırdığını dile getirdi. Ayakkabıda kilogram başına ihracat fiyatının geçmiş yıllarda 20–21 dolar seviyelerinde rekabet avantajı sağladığını vurgulayan Zandar, bugün birkaç dolarlık farkın bile sektör dengelerini bozduğunu belirtti. Zandar’a göre sektörün temel beklentisi, enflasyonla uyumlu ve öngörülebilir bir kur politikası.

Saraciye ve deri konfeksiyonda katma değer vurgusu

Saraciyenin sektörün en yüksek katma değerli alanlarından biri olduğunu ifade eden Zandar, kilogram fiyatındaki düşüşe rağmen ihracatta sert bir gerileme yaşanmadığını aktardı. Ancak yüksek kapasiteli firma sayısının sınırlı olduğuna dikkat çeken Zandar, ölçekli ve güçlü firmaların artırılması gerektiğini söyledi. Deri konfeksiyon tarafında ise nitelikli iş gücü eksikliği ve yüksek maliyetlerin ihracatı zorlaştırdığına işaret edildi.

Ham deri ve kürk ihracatında kilogram fiyatlarının küresel piyasalardaki düşüşe paralel olarak gerilediğini belirten Zandar, bu durumun sektör gelirlerini baskıladığını kaydetti.

Konsolidasyon ve teknoloji uyarısı

Önümüzdeki beş yıllık dönemde sektörde konsolidasyon sürecinin hızlanacağını belirten Zandar, yalnızca güçlü markaların ayakta kalacağını ifade etti. Tüketici davranışlarının değiştiğini, hibrit alışveriş modelleri ile yapay zekâ ve otomasyon yatırımlarının sektörün geleceğini belirleyeceğini vurgulayan Zandar, Türkiye’nin bu alanda daha fazla yatırım yapması gerektiğini söyledi.

Hammadde ve finansman sorunları gündemde

Birlik Başkan Yardımcısı Halil Gündoğdu ise sektörün en önemli sorunlarından birinin hammadde ve ara maddeye erişim olduğunu dile getirdi. Türkiye’de üretilmeyen ara maddelere uygulanan ithalat vergilerinin ihracatçının rekabet gücünü zayıflattığını belirten Gündoğdu, bu durumun maliyetleri artırırken ürün kalitesini de olumsuz etkilediğini ifade etti.

Gündoğdu ayrıca, ihracatçıların finansmana erişimde yaşadığı zorluklara dikkat çekerek, fuar katılımlarında ön finansman sağlanması ve devlet teşviklerinin ödeme sürelerinin kısaltılması gerektiğini söyledi.

ABD pazarı ve OSB hedefi

ABD pazarındaki payın artırılmasının öncelikli hedeflerden biri olduğunu belirten Gündoğdu, Türkiye’nin ABD deri ithalatındaki payının oldukça düşük seviyede kaldığını vurguladı. Bunun yanı sıra İzmir’de Deri Ürünleri Organize Sanayi Bölgesi kurulmasının sektör için kritik bir ihtiyaç olduğunu ifade eden Gündoğdu, kümelenmenin ihracatın tabana yayılmasını sağlayacağını söyledi.