Savaşlar ve kuraklık nedeniyle kritik deniz ve nehir yollarında navlun maliyetleri rekor seviyelere çıkarken, artan giderlerin tedarik zincirine yansıması bekleniyor.
DÜNYA — Avrupa ve Latin Amerika’daki kuraklık ile devam eden askeri çatışmalar, önemli deniz ve nehir taşımacılığı güzergahlarında navlun maliyetlerinin rekor seviyelere yükselmesine neden oldu. Kızıldeniz ve Karadeniz, su seviyesi düşen Panama Kanalı ile Ren Nehri'ndeki taşımacılık maliyetleri de artıştan etkilendi.
Orta Doğu’daki çatışmaların sürmesi, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan deniz taşımacılığını da büyük ölçüde sekteye uğrattı. Daha önce Basra Körfezi'nden dünya petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri bu güzergah üzerinden taşınırken, gübre sevkiyatlarının önemli bir bölümü de aynı rotayı kullanıyordu.
Petrol tankerlerine yönelik saldırı riskinin artmasıyla Basra Körfezi'nden Asya'ya petrol taşımacılığında navlun 10 Ağustos'ta varil başına 15,22 dolara yükseldi. Bu seviye, Argus'un 2005'te navlun oranlarını izlemeye başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek değer oldu.
Karadeniz'de Akdeniz'e giden tankerlerin navlun oranları da aynı hafta 2005'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Panama Kanalı'nda ise yoğun El Niño etkisi nedeniyle su seviyesinin düşmesi ve Basra Körfezi'nden gelen gemi trafiğinin artması, kanaldan geçiş için bekleyen gemi sayısının rekor seviyelere ulaşmasına yol açtı.
Panama Kanalı'nın farklı büyüklükteki gemiler için kullanılan iki geçiş kilidinde ödenen ücretler de ağustos başında sırasıyla 1,1 milyon dolar ve 2,5 milyon dolara yükseldi. Her iki rakam da Argus'un istatistik tutmaya başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek seviyeler oldu.
Avrupa genelindeki kuraklık, Almanya'nın ağır sanayisine hizmet veren önemli bir nehir taşımacılığı güzergahı olan Ren Nehri'nde de su seviyelerinin tehlikeli biçimde düşmesine neden oldu.
Ren Nehri üzerinden Köln, Duisburg, Frankfurt ve Karlsruhe'ye taşımacılık yapan mavnaların navlun oranları 2012'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Argus'un Avrupa navlun fiyatlandırma biriminin yöneticisi John Ollett, mevcut durumun deniz taşımacılığı piyasasında şimdiye kadarki en kapsamlı aksamalardan biri olduğunu belirtti. Ollett, mevcut gelişmelerin COVID-19 salgını dönemindeki ve Rusya'ya yönelik yaptırımların uygulandığı dönemdeki aksamalardan daha büyük bir etki oluşturduğunu ifade etti.
Benzer gelişmeler konteyner taşımacılığında da yaşandı. Uzak Doğu'dan ABD'nin doğu kıyısına yapılan konteyner taşımacılığında ortalama spot navlunlar geçen yıla göre yüzde 234 artarak 40 feetlik konteyner başına 10 bin 249 dolara yükseldi.
Uzun vadeli tanker navlun oranlarının da 2008 yazında kaydedilen rekor seviyelere yaklaştığı belirtildi.
Xeneta Baş Analisti Peter Sand ise Orta Doğu'daki savaşın taşımacılık üzerindeki etkisinin kısa sürede ortadan kalkmayacak, yapısal bir sorun haline geldiğini belirtti. Artan maliyetlerin tedarik zincirinin tamamına yansıyacağı ifade edildi.
TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ
Kaynak:Tarım Pusulası
Yorum Yazın