Argus: Çatışmalar ve iklim deniz taşımacılığı maliyetini artırdı

İSTANBUL — Çatışmalar ve iklim kaynaklı gelişmeler, Panama Kanalı, Ren Nehri, Kızıldeniz ve Karadeniz dahil olmak üzere önemli deniz ve nehir taşımacılığı güzergâhlarında maliyetlerin sert biçimde yükselmesine yol açtı. Argus verilerine göre Kızıldeniz ve Karadeniz'de Akdeniz'e giden tankerler için navlun oranları, son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

TASS'ın Financial Times'a dayandırdığı habere göre, çatışmaların yanı sıra Avrupa ve Latin Amerika'daki uzun süreli kuraklıklar, başlıca taşımacılık güzergâhlarında navlun tarifelerinde rekor artışlara neden oldu. Gelişmeler arasında Hürmüz Boğazı'ndaki fiili kapanma da gösterildi.

Petrol taşımacılığında navlun 15,22 dolara çıktı

Argus verilerine göre Basra Körfezi'nden Asya'ya petrol taşımacılığında navlun oranları geçen hafta varil başına 15,22 dolara yükseldi. Bu seviye, Argus'un navlun oranlarını değerlendirmeye başladığı 2005'ten bu yana kaydedilen en yüksek değer oldu.

Asya ülkelerinden ABD'nin Doğu Yakası limanlarına konteyner taşımacılığında ise ortalama spot navlun oranları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 234 arttı. 40 fitlik standart bir konteyner için fiyatlar 10 bin 200 doların üzerine çıktı.

Panama Kanalı'nda geçiş maliyeti yükseldi

Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral kesiminde deniz suyu sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla ilişkilendirilen El Niño'nun etkileri, Panama Kanalı'ndaki su seviyesinin düşmesine neden oldu.

TASS'ın Financial Times'a aktardığı bilgilere göre, kanaldaki geçiş talebinin Hürmüz Boğazı'ndaki kriz nedeniyle artması da maliyetleri etkiledi. Ağustos ayında Panama Kanalı'ndaki günlük açık artırmalı geçiş slotlarının ortalama fiyatı 1,1 milyon ila 2,5 milyon dolar seviyesine yükseldi.

Taşımacılık zincirinde maliyet baskısı

Argus temsilcisi John Ollett, yaşanan gelişmeleri deniz taşımacılığı piyasasında bugüne kadar görülen en kapsamlı aksamalardan biri olarak değerlendirdi.

Analiz şirketi Xeneta'dan Peter Sand ise Orta Doğu'daki savaşla bağlantılı taşımacılık aksamalarının kısa vadede ortadan kalkmayabilecek yapısal bir sorun haline geldiğini belirtti. Sand, oluşan maliyetlerin tedarik zincirinin tamamına yansıyacağını ifade etti.

Kritik güzergâhlarda birden fazla risk etkili oluyor

Veriler, küresel taşımacılık maliyetlerinde yalnızca çatışmaların değil, iklim kaynaklı gelişmelerin de etkili olduğunu ortaya koyuyor. Hürmüz Boğazı'ndaki kriz taşımacılık talebini ve maliyetleri artırırken, Panama Kanalı'ndaki su seviyesinin düşmesi geçiş kapasitesi ve fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.

Avrupa'daki kuraklık ise Ren Nehri gibi önemli iç su yolu taşımacılığı güzergâhlarında operasyonel koşulları etkileyen unsurlar arasında yer aldı.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ