İSTANBUL — Gıda Sistemleri Geri Sayım Girişimi (FSCI) kapsamında yapılan araştırma, dünya genelindeki gıda sistemlerinin 2030 hedeflerinin önemli ölçüde gerisinde kaldığını ortaya koydu. 197 ülkenin değerlendirildiği araştırmada 44 gösterge incelenirken, 22 göstergede ilerleme kaydedildiği, 15 göstergede belirgin değişiklik olmadığı ve 7 göstergede ise durumun kötüleştiği belirlendi.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Johns Hopkins Üniversitesi, Cornell Üniversitesi ve Küresel Beslenmeyi İyileştirme İttifakı (GAIN) tarafından yürütülen araştırmada gıda sistemleri; beslenme ve sağlık, çevre ve doğal kaynaklar, geçim kaynakları, yoksulluk ve eşitlik, yönetim ve dayanıklılık olmak üzere beş ana alanda değerlendirildi.
Gıda kaynaklı emisyonlarda ilerleme yetersiz
Araştırmada suya güvenli erişim, bilgiye erişim, kamu yönetiminin etkinliği ve tarımsal verimlilik olumlu gelişme kaydedilen göstergeler arasında yer aldı.
Sivil toplumun karar süreçlerine katılımı, kamu yönetiminde hesap verebilirlik, sağlıklı beslenmenin maliyeti, gıda güvencesizliği, pestisit kullanımı, ultra işlenmiş gıda satışları ve sera gazı emisyonlarında ise olumsuz yönde ilerleme görüldü.
Araştırmada özellikle gıda kaynaklı sera gazı emisyonlarına dikkat çekilerek mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde hiçbir ülkenin “sıfır emisyon” hedefine ulaşamayacağı belirtildi.
Japonya, İzlanda ve Kanada öne çıktı
Ülkelerin küresel gıda hedeflerine ne ölçüde yaklaştıkları bölgesel olarak da değerlendirildi.
Yeni Zelanda, Okyanusya’da 14; Tunus, Afrika’da 16; İzlanda, Avrupa’da 21; Kanada, Kuzey ve Güney Amerika’da 17; Japonya ise Asya’da 16 kriterde hedeflere en yakın sonuçları kaydetti.
Araştırmaya göre hedeflere ulaşmak için gereken ilerleme hızı bölgeler arasında farklılık gösteriyor. Afrika’nın gıda güvencesizliği, tarımsal su kullanımı, kamu idaresi ve çocuk işçiliğinin de bulunduğu 16 kriterde küresel ölçütleri yakalayabilmesi için her yıl yüzde 20’nin üzerinde iyileşme sağlaması gerekiyor.
Avrupa’da ise ihtiyaç duyulan iyileşme oranlarının diğer bölgelere kıyasla daha düşük seviyede olduğu belirtildi.
Sidar: Gıda üretim miktarı tek başına yeterli değil
Araştırmayı değerlendiren TÜGİS Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, artan nüfus, iklim değişikliği ve doğal kaynaklardaki tahribatın gıda ekosistemi üzerindeki yükü artırdığını belirtti.
Gıda alanındaki başarının yalnızca üretim miktarıyla ölçülemeyeceğini ifade eden Sidar, “Üretilen gıdanın güvenilir ve besleyici olması, tüketicinin bu gıdaya erişebilmesi, üretimde kullanılan suyun, enerjinin ve hammaddenin verimli yönetilmesi de büyük önem taşıyor” dedi.
Araştırmanın gıda sistemindeki farklı unsurların birlikte ele alınması gerektiğini gösterdiğini belirten Sidar, 2030 hedefleri için bugüne kadar kaydedilen ilerlemenin yeterli olmadığını söyledi.
Sidar, “Bugünden itibaren daha hızlı hareket edilirse hedeflerin büyük bölümüne 2050’ye kadar ulaşmak mümkün” ifadelerini kullandı.
Üretim ve tüketimin geleceğin ihtiyaçları doğrultusunda yeniden şekillendirilmesi gerektiğini belirten Sidar, bunun için vakit kaybedilmemesi gerektiğini söyledi.
“Türk gıda sanayisini daha dayanıklı hâle getirebiliriz”
Türkiye’nin tarımsal üretim kapasitesi ve gıda sanayisindeki deneyiminin önemli bir avantaj olduğunu belirten Sidar, bu potansiyelin uzun vadeli politikalarla desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Sidar, “Güçlü bir üretim altyapısına ve uzun yıllara dayanan sektör deneyimine sahibiz” diyerek, bu potansiyelin kullanılması halinde Türk gıda sanayisinin iklim, tedarik ve fiyat dalgalanmalarına karşı daha dayanıklı hâle getirilebileceğini söyledi.
Sürdürülebilir Gıda Zirvesi 24 Aralık’ta
Sidar, araştırmada gündeme gelen başlıkların TÜGİS ve Sürdürülebilirlik Akademisi iş birliğiyle düzenlenecek 12. Sürdürülebilir Gıda Zirvesinde sektörün farklı paydaşlarıyla değerlendirileceğini belirtti.
“Gıdanın Geleceği için Dönüşüm” temasıyla 24 Aralık’ta Swissôtel The Bosphorus’ta düzenlenecek zirvenin programında iklim krizi, gıda israfı, sürdürülebilir üretim, gıda ekonomisi, rejeneratif tarım ve tedarik zincirindeki dönüşüm başlıkları yer alacak.
Zirvede iş dünyası, kamu, akademi ve sivil toplum temsilcilerinin bir araya gelerek gıdanın geleceğine ilişkin çözüm önerileri ve yeni iş birliği imkânlarını değerlendirmesi planlanıyor.
