NİĞDE — CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Niğde’nin Bor ilçesinde şeker pancarı tarlasında ziyaret ettiği üreticilerle pancarın alım fiyatı ve artan girdi maliyetlerini görüştü. Gürer, çiftçinin şeker pancarı alım fiyatının ton başına en az 4 bin lira olması gerektiğini belirtirken, üretici Kemal Börekçi ise fiyat beklentisini 4 bin ila 4 bin 500 lira arasında dile getirdi.
Pancar kampanyasının eylül ayında başlayacağını belirten Gürer, üreticinin şu anda açıklanacak alım fiyatını beklediğini söyledi. Gürer, şeker pancarının yalnızca çiftçiyi değil, tohum, gübre, ilaç, tarla işçiliği, bakım, nakliye, fabrika işleme ve satış aşamalarında faaliyet gösteren geniş bir kesimi ilgilendirdiğini belirterek, “Pancar stratejik bir ürün” dedi.
Gürer, Türkiye’de bu yıl yaklaşık 22 milyon ton pancar yetişmesinin beklendiğini, yıllık şeker üretiminin ise 2,8-3 milyon ton aralığında bulunduğunu ifade etti. Bu rakamlar Gürer’in görüşmede yaptığı değerlendirmelere dayanıyor. Resmî kaynaklarda ise 2025 yılı Türkiye şeker pancarı üretimi yaklaşık 20,8 milyon ton olarak yer alıyor.
Üreticinin fiyat beklentisi 4 bin-4 bin 500 lira
Gürer, Bor’da görüştüğü üretici Kemal Börekçi’ye bu yıl pancarın ton fiyatının ne olması gerektiğini sordu.
Börekçi, “Bana kalsa 4,5 lira olsun isterim. Çünkü girdiler çok pahalı” diyerek ton başına 4 bin 500 lira beklentisini dile getirdi. Geçen yılki fiyatı soran Gürer’e ise üretici, desteklerle birlikte yaklaşık 3 bin 200 lira seviyesinde olduğunu söyledi.
Börekçi, bu yıl için ise “En az 4 bin olsun” derken, fiyatın üreticiyi memnun edecek seviyeye gelmesi halinde gelecek yıl da pancar ekiminin sürdürülebileceğini ifade etti.
Gürer de görüşmenin devamında “En düşük 4 bin liralık fiyat” beklentisini vurguladı.
Ancak burada bir ayrım bulunuyor: Türkşeker’in resmî açıklamasına göre 2025-2026 üretim yılı şeker pancarı alım fiyatı, kota tamamlama primi dahil 3 bin 100 TL/ton olarak güncellendi. Dolayısıyla üreticinin konuşmada ifade ettiği 3 bin 200 liralık rakam ile resmî Türkşeker alım fiyatı aynı rakam değil.
Tohum maliyeti 22 liradan 38 liraya çıktı
Börekçi, pancar üretimindeki maliyet artışını özellikle tohum üzerinden anlattı. Üretici, daha önce 22 liraya aldığı tohumu bu yıl 38 liraya aldığını belirterek artışın yaklaşık yüzde 73 olduğunu ifade etti.
Konuşma dökümünde Börekçi bu artışı “yüzde 100” olarak değerlendiriyor; ancak 22 liradan 38 liraya yapılan matematiksel hesapta fark 16 lira, artış oranı ise yaklaşık yüzde 72,7. Bu nedenle haber metninde rakamsal karşılaştırma hesap üzerinden verildi.
Üretici, pancarda sözleşmeli üretimin kendileri açısından bir güvence oluşturduğunu da belirterek “Garantisi var” dedi. Gürer ise sözleşmeli üretimin pancarın tercih edilmesindeki avantajlardan biri olduğunu ifade etti.
Dekar maliyeti 25-27 bin lira
Gürer’in üretim maliyetine ilişkin sorusuna Börekçi, dekar maliyetinin 25-27 bin lira arasında olduğunu söyledi.
Üretici, dekarda alınan verimin ise 6 tondan başlayıp 8-9 tona kadar çıkabildiğini, bunun bakım, gübreleme ve sulama gibi koşullara bağlı olarak değiştiğini belirtti.
Bu veriler üzerinden yalnızca kaba bir matematiksel karşılaştırma yapıldığında, 25 bin liralık maliyet ve 6 ton verim varsayımında maliyet yaklaşık 4.167 TL/ton, 27 bin liralık maliyet ve 9 ton verim varsayımında ise yaklaşık 3.000 TL/ton seviyesine geliyor. Bu hesap, üreticinin verdiği maliyet ve verim rakamlarının bölünmesiyle elde edilen yaklaşık değerlerdir; arazi koşulları ve diğer unsurlar dikkate alınmadan kârlılık hesabı olarak değerlendirilmemeli.
Sulama maliyetine de dikkat çekildi
Görüşmede sulama maliyetlerindeki artış da gündeme geldi. Börekçi, sulama maliyetinin yüzde 100 arttığını ve kooperatiften kullanılan su için saatlik ücretin 450 lira olduğunu söyledi.
Gürer, bunun yanında gübre, mazot ve elektrik giderlerinin de yükseldiğine dikkat çekti. Börekçi ise genel olarak “Her şeyimiz, girdiler çok pahalı şu anda” diyerek maliyet baskısını ifade etti.
Gürer, görüşmede DAP gübresinin 40 bin lira, üre gübresinin ise 38 bin lira seviyesine geldiğini söyledi. Bu rakamlar konuşmadaki değerlendirmelerdir ve ilgili gübrelerin hangi birim veya ambalaj üzerinden ifade edildiği dökümde belirtilmediği için haber metninde birim eklenmemiştir.
Üretici: “Fiyat böyle olmadıkça millet pancardan tiksinmeye başladı”
Görüşmenin ilerleyen bölümünde Börekçi, pancarın üretici açısından yeterli gelir sağlamaması durumunda ekim isteğinin azalabileceğini söyledi.
Börekçi, “Böyle fiyat vermedikçe millet pancardan tiksinmeye başladı” ifadelerini kullanarak, 6-7 ton civarındaki verimin mevcut maliyetlerle zarar oluşturabildiğini savundu.
Gürer ise şeker pancarı sektöründe özelleştirmelerin pazar yapısı açısından sorun oluşturduğunu ileri sürdü. Küspe satışını da gündeme getiren Gürer’e Börekçi, küspe paketinin 2 bin 200-2 bin 500 lira seviyesinde olduğunu söyledi.
Bu bölümde verilen 2 bin 200-2 bin 500 liralık rakamın küspe paketine ilişkin olduğu, ton fiyatı olmadığı konuşma içinde açıkça belirtildiği için pancar alım fiyatıyla doğrudan aynı birimde karşılaştırılmadı.
Gürer: Pancar stratejik bir ürün
Gürer, görüşmede şeker pancarının üretimden satışa kadar geniş bir ekonomik zinciri etkilediğini belirterek, ürünün desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Gürer, “Pancar stratejik bir ürün” değerlendirmesinin ardından tohum, gübre, ilaç, tarla bakımı, nakliye, fabrika işleme ve satış aşamalarında çok sayıda kesimin pancar üretiminden etkilendiğini ifade etti.
Gürer ayrıca, şeker pancarının nişasta bazlı şeker karşısındaki konumuna dikkat çekerek üreticinin desteklenmesi gerektiğini savundu. Görüşmenin sonunda Gürer, pancar alım fiyatında ton başına en az 4 bin lira beklentisini yineledi.
