ANKARA — Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Ağustos ayına ilişkin sıcak çiğ süt üretim maliyetini litre başına 28,50 TL olarak açıkladı. Derneğin Maliyet Komisyonu tarafından hazırlanan hesaplamada, güncel yem fiyatları ile işletmenin tüm gider ve gelir kalemlerinin dikkate alındığı bildirildi.
TÜSEDAD’ın hesaplamasına göre litre başına maliyet, Temmuz ayında açıklanan 26,87 TL’den Ağustos’ta 28,50 TL’ye yükseldi. Dernek, 1,63 TL’lik artışta en önemli etkenin kesif yem fiyatlarında yaşanan yaklaşık yüzde 11’lik yükseliş olduğunu belirtti. Mazot fiyatındaki artışın da maliyeti etkilediği ifade edildi.
Dernek açıklamasında, reforme inek ve düve kesim fiyatlarında yüzde 4,5 artış görüldüğü ancak bunun kesif yem fiyatlarındaki yükselişin maliyete etkisini dengelemeye yeterli olmadığı kaydedildi. Koruyucu hekimlik ve sağlık giderlerinin de enflasyonist ortam dikkate alınarak güncellendiği belirtildi.
TÜSEDAD, bu gelişmelerin ardından Ulusal Süt Konseyi tarafından Ekim ayına kadar sabitlenen çiğ süt referans fiyatının gözden geçirilmesini önerdi.
TÜSEDAD, maliyet hesabının ayrıntılandırılmasını istedi
Dernek, Ulusal Süt Konseyi’nin maliyet hesabına ilişkin bazı kalemlerin daha ayrıntılı açıklanması gerektiğini savundu. Açıklamada, Konseyin hesabında 10 baş ve üzeri işletmelerin giderlerinin esas alındığı belirtilmesine rağmen hangi işletme büyüklüğünün temel alındığının net olmadığı ifade edildi.
TÜSEDAD ayrıca yalnızca sağmal ineklerin yem giderlerinin dikkate alınması, buzağıların dört günlükken satılması ve diğer giderlerin toplu biçimde değerlendirilmesiyle ilgili ayrıntıların açıklanmasını istedi. Ölen veya reforme edilen hayvanların yerine sürünün devamlılığı için satın alınan gebe düve veya sağmal ineklerin maliyet hesabına dahil edilip edilmediğinin de netleştirilmesi gerektiğini belirtti.
Dernek, kendi hesaplamalarında yem giderlerinin her ay değişmekle birlikte Ulusal Süt Konseyi hesaplamasına yakın olduğunu ve yem fiyatları arasında büyük farklılık bulunmadığını belirterek, diğer giderler bölümünün de ayrıntılı biçimde açıklanmasının sektör açısından faydalı olacağını kaydetti.
Ocak-Ağustos döneminde maliyetler
TÜSEDAD’ın belgede yer verdiği Ocak-Ağustos 2026 tablosuna göre derneğin hesapladığı litre başına sıcak süt maliyeti Ocak ayında 25,37 TL, Şubat’ta 27,64 TL, Mart’ta 28,13 TL, Nisan’da 28,35 TL, Mayıs’ta 27,31 TL, Haziran’da 26,97 TL, Temmuz’da 26,87 TL ve Ağustos’ta 28,50 TL oldu.
Aynı tabloda Ulusal Süt Konseyi maliyeti Ağustos ayında 21,48 TL/litre, çiğ süt referans fiyatı ise 24,30 TL/litre olarak yer aldı.
TÜSEDAD’ın maliyet çalışması, 100 baş Holstein sağmal hayvan bulunan ve hayvan başına günlük ortalama 30 litre süt verimi esas alınan işletme modeli üzerinden hazırlandı. Belgede ayrıca işletmenin sağmal gün sayısı 390, kuru dönem 60 gün, inek maliyeti 250 bin TL/baş, reforme oranı yüzde 20 ve inek ölüm oranı yüzde 5 olarak gösterildi.
Maliyet çalışmasında Ağustos ayı için mazot 78 TL/litre, elektrik 4 TL/kWh, süt prim desteği ortalama 0,56 TL/litre, buzağı prim desteği ise ortalama 3.019 TL/baş olarak yer aldı. Brüt asgari ücret 33.030 TL, soğutma bedeli ise 1,80 TL/litre olarak gösterildi.
Belgenin yem fiyatları bölümünde yonca kuru otu 11,81 TL/kg, mısır silajı 4,44 TL/kg, hasıl kuru otu 9,71 TL/kg, saman 4,65 TL/kg, arpa 12,98 TL/kg olarak yer alırken; yüzde 21 ham proteinli süt yemi 20,76 TL/kg, yüzde 19 ham proteinli süt yemi 21,08 TL/kg olarak açıklandı.
