TEKİRDAĞ — Tekirdağ’ın Karacakılavuz Mahallesi’nde manda yetiştiriciliği yapan kadın çiftçiler Nigar ve Emine, birkaç mandayla başladıkları üretim yolculuklarını beş yıldır sürdürüyor. Manda sütünün kalitesinden ve elde ettikleri ürünlerden memnun kalınca işlerini büyütmeye karar veren üreticiler, sütü yoğurt, ekşimik ve peynir gibi ürünlere dönüştürüyor; hayvanların etinden de sucuk yaparak satışa sunuyor.
Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün sosyal medya hesaplarında paylaşılan görüntülerde üretim hikâyelerini anlatan Nigar, başlangıçta birkaç mandayla yola çıktıklarını belirterek, “Ama baktık güzel, sütünü çok beğendik, yoğurdu, her şeyi çok güzel oluyor. Ondan sonra işi büyütmeye karar verdik ve büyüttük. Bu şekilde 5 senedir devam ediyoruz.” dedi.
Nigar, manda yetiştiriciliğini sürdürmelerinde sütün kalitesinin ve üretimin ekonomik getirisinin etkili olduğunu ifade etti. Bölgede bu işi yapan işletmelerin az olduğunu belirten Nigar, manda sütünün kendine özgü özelliklerine dikkat çekti.
Manda sütünden yoğurt, ekşimik ve peynir üretiyorlar
Kadın çiftçilerin üretiminde sütün değerlendirilmesi önemli bir yer tutuyor. Nigar, sabah erken saatlerde başlayan günlük çalışma düzenlerini şöyle anlattı:
“Sabah 5 gibi kalkıp hayvanlara bakıyoruz, ondan sonra sağması oluyor. Sağıp sütler gelince, sütlerin bir kısmından sütü kaynatıp yoğurt yapıyoruz. Bir kısmından da yayık yapıyoruz. Peynir yaparsak, o zaman da yaptırmak için de peynircimiz var, o peynirciye sütümüzü götürüyoruz, peynir yapılıyor.”
Sütün farklı ürünlere dönüştürülmesinin günün büyük bölümünü aldığını belirten Nigar, yalnızca süt ürünleriyle sınırlı kalmadıklarını da dile getirdi.
“Ekşimi de satıyoruz, peynirlerimizi satıyoruz, sucuk yapıyoruz etlerinden, sucuğumuzu satıyoruz.” diyen Nigar, ürünleri işletmelerinden satın almaya gelen müşterilerin yanı sıra farklı ilçelerde de satış yaptıklarını söyledi.
Nigar’ın aktardığına göre aileden bir kişi haftanın iki günü Tekirdağ’a, bir gün Hayrabolu’ya ve bir gün de Çorlu’ya giderek satış gerçekleştiriyor.
“Daha yağlı, kıvamı daha koyu”
Manda sütünü diğer sütlerden ayıran özelliklere değinen Nigar, sütün daha yağlı ve koyu kıvamlı olduğunu belirtti. Bu sütü değerlendirmek için gün boyunca çalışmak gerektiğini vurgulayan Nigar, üretimin yorucu yönünü şu sözlerle anlattı:
“Gün içinde bütün gün uğraşmak zorundayız yani sütle. Sütü değerlendirmek için devamlı... Yani zorlukları bu, yorucu biraz ama severek yapıyoruz biz.”
Nigar, kendilerine göre en çok talep gören ürünlerin ekşimik ve yoğurt olduğunu söyledi. Sütü başka bir yere teslim etmek yerine kendilerinin işleyerek ürün üretmesinin mutluluğunu yaşadıklarını belirterek, “İnek sütünü alıyorsun, sütçüye veriyorsun, gidiyor, işi yok. Ama bunun sütünü değerlendirdiğimiz için daha mutluyuz biz. Kendimiz ürettiğimiz için çok daha mutluyuz.” ifadelerini kullandı.
Kadın çiftçiler üretimi sürdürmek istiyor
Nigar, hayvanların bakımı ve sağımıyla çobanın ilgilendiğini, kendilerinin ise üretim ve ürünleri değerlendirme sürecinde yer aldıklarını anlattı. Kendi işlerini yapmanın kendilerine keyif verdiğini söyleyen Nigar ile Emine, günlük çalışma temposu içinde molalar verebildiklerini de dile getirdi.
Emine, “Kahveni içiyorsun, çayını içiyorsun.” sözleriyle kendi işlerini yapmanın kendilerine sağladığı rahatlığa değindi.
Üretim yolculuklarını şükür ve memnuniyet duygusuyla sürdürdüklerini belirten Nigar, gelecek hedeflerini de şu sözlerle ifade etti:
“Her gün bize böyle, besmelemizi çekip başlıyoruz. Bin kere şükür deyip bitiriyoruz. Çok şükür, sağlığımız, sıhhatimiz elverdiği sürece biz bu işi devam ettirmek istiyoruz.”
Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü de Karacakılavuz Mahallesi’ndeki işletmeyi ziyaret ederek kadın çiftçilerin üretim çalışmalarını görüntüledi. Müdürlük, paylaşımında üreticilere emekleri için teşekkür ederek bereketli ve bol kazançlı bir üretim dönemi diledi.
