ANKARA — CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Türkiye’de hayvancılık sektöründe üretici maliyetlerinin arttığını, hayvancılık yapanların sayısının azaldığını ve et ile canlı hayvan ithalatının sürdüğünü söyledi.
Gürer, Türkiye’de hayvan varlığının resmi verilere göre yaklaşık 16,8 milyon büyükbaş ve 54 milyon küçükbaş düzeyinde olduğunu belirterek, sektördekilerin ise bu rakamların yaklaşık 2 milyon altında olduğunu ifade ettiklerini aktardı.
Hayvancılık yapan üreticilerin maliyet baskısıyla karşı karşıya olduğunu belirten Gürer, “Üreticinin ahır giderleri artıyor. Bakım giderleri artıyor. Buzağı ölümleri artıyor, hastalıklar artıyor. Geliri düşüyor, gideri artıyor ve hayvancılık yapanların sayısı da her geçen yıl azalıyor.” dedi.
Türkiye’nin et ve hayvan açığının devam ettiğini savunan Gürer, bu açığın ithalat yoluyla karşılanmaya çalışıldığını belirterek, “Binlerce ton et ve hayvan ithalatı gerçekleştiriliyor.” ifadelerini kullandı.
İlk 7 ayda 495 bin 527 baş hayvan ithal edildi
Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı için 500 bin hayvan ithalatı yapılacağını açıkladığını belirterek, ilk 7 ayda ithalatın 495 bin 527 başa ulaştığını söyledi.
Bu sayının yaklaşık yarım milyon hayvana ulaştığını belirten Gürer, ithal edilen hayvanların 82 bin 454 başının damızlık sığır, 413 bin 73 başının ise damızlık dişi sığır olduğunu aktardı.
İlk 7 ayda gerçekleştirilen hayvan ithalatı için 177 milyon 265 bin dolar ödeme yapıldığını belirten Gürer, Bakanlığın yıl için açıkladığı ithalat planının daha ilk 7 ayda büyük ölçüde gerçekleştiğini ifade etti.
Et ve Süt Kurumunun ithalat politikasını eleştirdi
Gürer, son yıllarda piyasanın dengelenmesi amacıyla Et ve Süt Kurumu tarafından ithalat gerçekleştirildiğini belirtti. Kurumun verilerine bakıldığında kâr ettiğini savunan Gürer, et fiyatları ve tüketicilerin ete erişimi açısından farklı bir yaklaşım gerektiğini söyledi.
Gürer, “Oysa emekliler, asgari ücretler ete erişmede sorun yaşıyorlar.” diyerek Et ve Süt Kurumunun ithal ettiği hayvan ve ette kâr etmek yerine başa baş noktasında kalması gerektiğini savundu.
Bu yaklaşımın piyasayı daha fazla dengelemesi gerektiğini belirten Gürer, ete erişemeyen yurttaşların da daha uygun koşullarda ete ulaşabilmesi gerektiğini ifade etti.
Büyükbaş et ithalatında artışa dikkat çekti
Hayvan ve et ithalatının 2010 yılında başladığını belirten Gürer, farklı dönemlerde ithalatın sona erdirileceğinin açıklanmasına rağmen uygulamanın devam ettiğini söyledi.
Gürer’in konuşmasında verdiği rakamlara göre Türkiye, 2022 yılında yaklaşık 2 bin 169 ton büyükbaş eti ithal etti. Bu ithalat için 21 milyon 574 bin dolar ödeme yapıldığını belirten Gürer, 2023 yılında büyükbaş et ithalatının 36 bin 538 tona, ithalat tutarının ise 235 milyon 999 bin dolara yükseldiğini aktardı.
2024 yılında ithalatın daha da arttığını belirten Gürer, Türkiye’nin 81 bin 164 ton büyükbaş eti ithal ettiğini söyledi. 2025 yılında ise yaklaşık 65 bin 708 ton büyükbaş eti ithal edildiğini belirten Gürer, bu ithalat için yaklaşık 537 milyon 360 bin dolar ödeme yapıldığını ifade etti.
Gürer, 2026 yılının ilk 7 ayında ise 54 bin 218 ton büyükbaş eti ithal edildiğini belirterek, bu ithalat için de yurt dışına döviz ödendiğini söyledi.
Küçükbaş et ithalatı da devam ediyor
Gürer, küçükbaş hayvan varlığının artırılması ve et açığının azaltılması yönündeki hedeflere rağmen küçükbaş et ithalatının da devam ettiğini söyledi.
Türkiye’nin 2022 yılında yaklaşık 523 ton, 2023 yılında 516 ton, 2024 yılında 491 ton ve 2025 yılında 692 ton küçükbaş eti ithal ettiğini belirten Gürer, 2026 yılının tamamlanmasına aylar olmasına rağmen 255 ton küçükbaş eti ithal edildiğini ifade etti.
Gürer, 2022 yılında küçükbaş et ithalatı için 9 milyon 578 bin dolar, 2023 yılında 7 milyon 167 bin dolar, 2024 yılında 5 milyon 420 bin dolar, 2025 yılında ise 9 milyon 364 bin dolar ödeme yapıldığını söyledi.
2026 yılının ilk bölümünde gerçekleştirilen küçükbaş et ithalatı için ise 3 milyon 849 bin dolar ödeme yapıldığını belirtti.
“Gelirde aynı artış olmuyor”
Yerli üreticinin artan maliyetler karşısında hayvanlarını kesime göndermek durumunda kaldığını savunan Gürer, üreticinin giderleri ile gelirleri arasındaki dengenin bozulduğunu söyledi.
Gürer, “Veteriner bakım gideri, yem, mazot, elektrik ve diğer masraflarında katlama meydana geliyor ama gelirde aynı artış olmuyor.” dedi.
Hayvan ve et ithalatıyla birlikte dövizin de yurt dışına çıktığını belirten Gürer, üreticinin maliyet baskısı nedeniyle hayvancılığı sürdürebilmesinin zorlaştığını ifade etti.
Hayvancılık için bölgesel üretim önerisi
Gürer, Türkiye’nin hayvancılıkta kendi kendine yeterli bir potansiyele ulaşabilmesi için üretim alanlarına göre farklı politikaların uygulanması gerektiğini söyledi.
Bu kapsamda Güneydoğu ve Doğu Anadolu’da mera hayvancılığının geliştirilmesini, Trakya’da ise özellikle küçükbaş hayvancılığın desteklenmesini öneren Gürer, Türkiye genelinde hayvancılığa yeterli desteğin verilmesi gerektiğini belirtti.
Gürer ayrıca buzağı ölümlerinin önlenmesi ve hayvan hastalıklarıyla mücadelenin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Hayvancılıkta üretim kapasitesinin artırılması gerektiğinin uzun süredir dile getirildiğini belirten Gürer, buna rağmen hayvan varlığındaki azalmanın ve et açığının sürdüğünü savundu.
“Hem üreteni, hem satanı hem de alanı aynı anda dert yandığı bir süreçteyiz”
Hayvancılık sektöründeki sorunların yalnızca üreticiyle sınırlı olmadığını belirten Gürer, hayvanın kesimden sonra kasap ve diğer işletmelere ulaşmasına kadar maliyetlerin devam ettiğine dikkat çekti.
Gürer, “Tabii hayvan kesildikten sonra kasaba gidiyor. Kasapta kirasıydı, elektriğiydi, farklı giderleriydi, nakliyesiydi, sorunlar yaşadığını ifade ediyor.” dedi.
Sektörün bütün taraflarının sorun yaşadığını savunan Gürer, açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:
“Ette ve hayvancılıkta hem üreteni, hem satanı hem de alanı aynı anda dert yandığı bir süreçteyiz. Buna iktidarın çözüm üretmesi gerekiyor.”
