KAZAKİSTAN — Kazakistan’ın arpa ihracatında pazar dengeleri değişiyor. Ülkenin İran’a arpa sevkiyatı, geçen yılın eylül ayındaki 88 bin ton seviyesinden bu yılın aynı ayında 2,5 bin tona gerileyerek 35 kat azaldı. Çin’e yapılan ihracat ise artış gösterdi. Kazakistan Tahıl Birliği Analiz Komitesi Başkanı Yevgeniy Karabanov, İran pazarındaki sert düşüşte Rus arpasıyla rekabetin ve yükselen lojistik maliyetlerinin etkili olduğunu açıkladı.
Karabanov’a göre demir yolu taşımacılığı maliyetleri ve navlun ücretlerindeki artış, Kazak arpasının İran pazarındaki rekabet gücünü olumsuz etkiledi. Özellikle navlun ücretlerinin üç kattan fazla yükselmesi, ihracattaki gerilemenin başlıca nedenleri arasında gösterildi.
Çin’e arpa ihracatı üç katına çıktı
İran pazarında büyük kayıp yaşayan Kazakistan’ın Çin’e arpa sevkiyatında ise güçlü artış kaydedildi. Eylül ayında Çin’e 104,7 bin ton arpa gönderildi. Bu miktar ağustos ayına göre yaklaşık 1,8 kat, geçen yılın eylül ayına göre ise 3 kat daha fazla gerçekleşti.
Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Gelirleri Komitesi verilerine göre ülkenin Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ülkeleri hariç toplam arpa ihracatı eylülde 176,6 bin ton oldu. İhracat ağustos ayına göre yüzde 42,5 artarken, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,2 geriledi.
Özbekistan ve Tacikistan’a sevkiyat arttı
Kazakistan’ın diğer önemli arpa pazarlarından Özbekistan ve Tacikistan’a yapılan sevkiyatlarda da artış yaşandı.
Özbekistan’a ihracat geçen yılın aynı dönemindeki 35,7 bin tondan 49,9 bin tona çıkarak 1,4 kat arttı. Tacikistan’a yapılan sevkiyat ise yüzde 6,7 yükselerek 19 bin tona ulaştı.
Rusya’dan arpa ithalatı 65 bin tona ulaştı
Kazakistan’ın arpa ticaretinde dikkat çeken bir diğer gelişme Rusya’dan yapılan ithalattaki artış oldu. Rus kaynaklarının verilerine göre eylül ayında Rusya’dan Kazakistan’a 65 bin ton arpa sevk edildi. Bu miktar ağustos ayına göre 1,86 kat yükseldi.
Kazakistan Tahıl Birliği Analiz Komitesi Başkanı Yevgeniy Karabanov, ithalattaki artışı ülkedeki hayvan varlığının büyümesine ve buna bağlı olarak yem ihtiyacının yükselmesine bağladı.
Karabanov, Kazakistan’da hayvansal üretim ve işleme sektörünün gelişmesiyle arpa ticaretinin de yapısal değişime uğrayacağını belirterek, ihracatın azalmasını, iç tüketim ve işlemenin ise artmasını beklediklerini ifade etti.
