İKAR'ın değerlendirmesine göre Rusya, 2026/27 sezonuna güçlü üretim beklentisiyle girse de artan küresel rekabet, Karadeniz'deki jeopolitik gelişmeler, lojistik sorunlar ve iklim kaynaklı riskler tahıl piyasasında belirsizliği artırıyor. Uzmanlar, yeni sezonda asıl sorunun üretim miktarından çok ihracatın hangi fiyat ve rotalarla gerçekleştirileceği olacağını belirtiyor.
MOSKOVA — Rusya, 2026/27 tahıl sezonuna yüksek üretim beklentisiyle giriyor. Ancak sektör temsilcilerine göre güçlü bir hasat tek başına başarılı bir ihracat sezonu anlamına gelmiyor. İKAR'ın (Tarımsal Piyasa Araştırmaları Enstitüsü) değerlendirmesine göre küresel rekabet, iklim koşulları, lojistik sorunlar ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle yeni sezon son yılların en belirsiz dönemlerinden biri olmaya aday.
İKAR'ın temel senaryosuna göre Rusya'nın toplam tahıl üretiminin 139,0 milyon tonun, bunun içinde buğday üretiminin ise 90,0 milyon tonun üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Enstitü, yeni sezonda toplam tahıl ihracatının 58,5 milyon ton, buğday ihracatının ise 44,5 milyon ton düzeyine ulaşabileceğini öngörüyor.
Ancak uzmanlar, üretimde beklenen artışa rağmen fiyatların ve ihracat performansının aynı ölçüde güçlü olmayabileceğine dikkat çekiyor.
Rekabet sertleşiyor
Rapora göre bu sezon yalnızca Rusya'da değil, Karadeniz havzasının genelinde de yüksek üretim bekleniyor.
Buna karşılık Rus tahılının en büyük alıcıları arasında yer alan Türkiye, Mısır, Fas, Cezayir ve Tunus gibi ülkelerde de üretimin artması bekleniyor.
İKAR'ın değerlendirmesine göre söz konusu beş ülkenin toplam tahıl üretiminin yaklaşık 11,5 milyon ton artması öngörülüyor.
Bu artışın, ithalat ihtiyaçlarının azalmasına ve Rus tahılına yönelik dış talebin zayıflamasına neden olabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, küresel arzın yükseldiği bir dönemde alıcı ülkelerin daha fazla seçenekle karşı karşıya kalacağını ve bunun ihracatçı ülkeler arasındaki rekabeti artıracağını ifade ediyor.
Üretim bölgeleri arasında farklı görünüm
Rusya içinde de üretim görünümünün bölgelere göre farklılık gösterdiği belirtiliyor.
Ülkenin güneyindeki Güney Federal Bölgesi ile Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi'nde iyi bir hasat beklenirken, bunun iç piyasada özellikle Orta Rusya ve Volga bölgesinde fiyatları baskılayabileceği değerlendiriliyor.
Bununla birlikte uzmanlar, güney bölgelerinde elde edilecek yüksek üretimin ihracata ne ölçüde yönlendirilebileceğinin ise henüz netleşmediğini vurguluyor.
Kuraklık ve aşırı yağış aynı sezonda etkili oldu
İKAR'ın değerlendirmesine göre Rusya'nın tüm üretim bölgelerinde aynı tablo görülmüyor.
Ural Dağları'nın doğusunda yer alan tarım bölgelerinde kuraklık üretimi olumsuz etkilerken, özellikle Altay Krayı, Novosibirsk Bölgesi ve Omsk Bölgesi'nin doğusunda yağış yetersizliği nedeniyle verim kayıpları yaşanabileceği belirtiliyor.
Buna karşılık Ural bölgesinde etkili olan yoğun yağışların üretim üzerindeki etkisinin ise henüz netleşmediği ifade ediliyor.
Uzmanlar, sezonun ilerleyen dönemlerinde bu bölgelerde ortaya çıkacak üretim miktarının ülkenin toplam tahıl arzı üzerinde belirleyici olacağını değerlendiriyor.
Jeopolitik ve lojistik riskler öne çıkıyor
Raporda yalnızca üretim değil, ihracat zincirini etkileyen jeopolitik gelişmelerin de yeni sezonun en önemli riskleri arasında yer aldığı vurgulanıyor.
Karadeniz ve Azak Denizi havzasındaki güvenlik gelişmeleri, İran çevresindeki jeopolitik riskler ve Hürmüz Boğazı'ndaki olası ticaret aksaklıklarının küresel tahıl ticaretini doğrudan etkileyebileceği belirtiliyor.
Bunun yanında;
- artan sigorta maliyetleri,
- yükselen lojistik giderleri,
- döviz kurlarındaki dalgalanmalar
- iklim kaynaklı riskler
uluslararası tahıl ticaretinde belirsizliği artıran başlıca unsurlar olarak gösteriliyor.
Taşıma maliyetleri rekor seviyeye ulaştı
Azak Denizi'nde gemi trafiğinde yaşanan sorunlar nedeniyle kara taşımacılığına olan talebin arttığı belirtiliyor.
Rapora göre Rusya'nın güney bölgelerinde karayolu taşımacılığı ücretleri Temmuz ayında tarihi zirveye ulaştı.
Uzmanlar, ihracatın önemli bölümünün alternatif güzergâhlara yönelmesi nedeniyle taşıma maliyetlerindeki artışın önümüzdeki dönemde de devam edebileceğini değerlendiriyor.
Sezonun en kritik sorusu
İKAR'a göre 2026/27 sezonunun en önemli sorusu, Rusya'nın ne kadar tahıl üreteceğinden çok, bu ürünlerin hangi fiyatla, hangi lojistik güzergâhlar üzerinden ve hangi pazarlara satılabileceği olacak.
Analistler; hava koşulları, jeopolitik gelişmeler, döviz kurları ve lojistikte yaşanabilecek değişimlerin sezon boyunca tahıl fiyatlarının yönünü belirleyecek temel faktörler olacağını ifade ediyor.
TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ
Kaynak:Tarım Pusulası
Yorum Yazın