Avrupa Birliği'nde mayıs ayında akaryakıt fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20,7 arttı. Yakıt maliyetlerindeki yükseliş tarımsal üretim giderlerini artırırken, Rusya'da dizel fiyatlarındaki sert artış üreticilerin maliyetlerini kritik seviyelere taşıdı.
ANKARA — Avrupa Birliği'nde akaryakıt fiyatları mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine göre önemli ölçüde yükseldi. Eurostat verilerine göre motorin ve diğer akaryakıt ürünlerinin fiyatı yıllık bazda yüzde 20,7 arttı.
Verilere göre fiyat artışı Avrupa Birliği'nin tüm üye ülkelerinde görüldü. En yüksek artış yüzde 33,9 ile Bulgaristan'da kaydedilirken, Lüksemburg ve Litvanya da yüksek artış yaşayan ülkeler arasında yer aldı. En düşük artış ise yüzde 3,5 ile Macaristan'da gerçekleşti.
Yakıt maliyetleri tarımsal üretimi doğrudan etkiliyor
Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş özellikle ekim sezonu ve hasat hazırlıkları döneminde tarımsal üretim maliyetlerini artırıyor. Yakıt; toprak işleme, ekim, sulama, hasat ve ürün taşımacılığı gibi üretimin hemen her aşamasında temel girdiler arasında bulunuyor.
Rus üreticiler de yüksek maliyet baskısıyla karşı karşıya
Rusya'da da tarım sektörü ciddi yakıt maliyetleriyle mücadele ediyor.
Sektör kaynaklarına göre son bir ay içinde tarımsal amaçlı kullanılan akaryakıt fiyatları yüzde 40 ila 50 arasında yükselirken, kış aylarından bu yana toplam artış yüzde 100'ü aştı.
15 Haziran'da St. Petersburg Emtia Borsası'nda motorin fiyatı ton başına 77 bin rublenin (yaklaşık 1.001 ABD doları) üzerine çıkarak tarihi zirvesini gördü. Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30'dan fazla artış anlamına geliyor.
Bazı bölgelerde ise lojistik giderleri de eklendiğinde çiftçilerin ödediği dizel fiyatının 100 bin rubleyi (yaklaşık 1.300 ABD doları) aştığı, bazı bölgelerde ise ton başına 115-120 bin rubleye (yaklaşık 1.495-1.560 ABD doları) kadar yükseldiği ifade edildi.
Üreticiler kârlılığın hızla düştüğünü söylüyor
Rus üretici temsilcileri mevcut buğday fiyatlarıyla bu seviyedeki yakıt maliyetlerinin sürdürülebilir olmadığını belirtiyor.
Üreticilere göre ton başına 100 bin ruble (yaklaşık 1.300 ABD doları) seviyesindeki motorin maliyetlerinin karşılanabilmesi için buğday fiyatının yaklaşık 18 bin ruble (yaklaşık 234 ABD doları) olması gerekiyor. Ancak mevcut piyasa fiyatı bunun yaklaşık yarısı seviyesinde bulunuyor ve 9 bin ruble (yaklaşık 117 ABD doları) düzeyinde işlem görüyor.
Fiyat artışının arkasında birçok neden bulunuyor
Uzmanlara göre fiyat yükselişinde;
- Mevsimsel talep artışı,
- Petrol rafinerileri ve depolama tesislerine yönelik saldırıların etkileri,
- Güney bölgelerde yaşanan lojistik sorunları,
- Dizelin ihracat pazarlarında daha yüksek gelir sağlaması
gibi faktörler etkili oldu.
Uzmanlar ayrıca piyasada oluşan arz endişelerinin üreticileri erken yakıt alımına yönlendirdiğini, bunun da fiyatların daha da yükselmesine neden olduğunu belirtiyor.
Gıda fiyatlarına yeni baskı uyarısı
Rusya Merkez Bankası daha önce yaptığı değerlendirmelerde enerji maliyetlerindeki artışın gıda fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturabileceğine dikkat çekmişti.
Uzmanlara göre özellikle tahıl üretiminde yakıt giderleri toplam üretim maliyetinin yaklaşık yüzde 40'ına ulaşmış durumda.
Tarım ve enerji uzmanları, artan üretim maliyetlerinin önümüzdeki dönemde hem üreticilerin kârlılığını hem de tüketici fiyatlarını etkilemeye devam edebileceğini değerlendiriyor.
TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ
Kaynak:Tarım Pusulası
Yorum Yazın