MOSKOVA — Rusya’da bölgelerde biriken tahıl stoklarının azaltılması amacıyla un fabrikalarından daha fazla tahıl satın almaları istendi. Un sektörü ise kısa vadeli tahıl kredilerinin sübvanse edilmesini ve işletmelerin boş depolarının üreticilerin tahıllarını ücret karşılığında saklaması için kullanılmasını önerdi.
Rusya Un ve Tahıl İşletmeleri Birliği Başkanı İgor Sviridenko, sektörel bir konferansta yaptığı değerlendirmede, Tarım Bakanlığı’nın un üreticilerinden tahıl alımlarını artırmalarını istediğini açıkladı.
Sviridenko, özellikle tahılın pazarlanmasının daha zor olduğu yeni bölgelerdeki ürünlere dikkat çekildiğini belirtti.
Un üreticilerinden destek şartı
Un sanayicilerinin daha fazla tahıl alımına genel olarak sıcak baktığı, ancak bunun belirli desteklerle yapılabileceği belirtildi.
Rusya Un ve Tahıl İşletmeleri Birliği, tahıl alımında kullanılacak kısa vadeli kredilerin yeniden finansman oranının en az yüzde 70’i seviyesinde sübvanse edilmesini önerdi.
Bir diğer seçenek olarak ise üreticilere ait tahılların işletmelerin boş depolama kapasitelerinde ücret karşılığında muhafaza edilmesi gündeme getirildi.
Birliğin bu önerilerini Tarım Bakanlığı’na ilettiği bildirildi.
Sviridenko, sektör ile kamu arasındaki iş birliğinin “hayır amaçlı değil, karşılıklı faydaya dayalı” olması gerektiğini vurguladı.
Un fabrikalarının kapasitesi sınırsız değil
Ancak artan tahıl stoklarının yalnızca un üretimi artırılarak eritilemeyeceği de belirtildi.
Sektör verilerine göre Rusya’nın un ihracatı 2024 yılında 1,19 milyon ton olurken, 2025 yılında 529 bin tona geriledi. Sektör birliği, 2026 yılı ihracatının da yaklaşık 528 bin ton seviyesinde kalmasını bekliyor.
Bu tablo, Rusya’nın tahıl stoklarını değerlendirmek için un üretimini artırmasının tek başına yeterli olmayacağına işaret ediyor. Üretilen un için yeni dış pazarların bulunması gerekiyor.
Agroexport: 5 milyon tonluk ek üretim mümkün
Rusya Tarım Bakanlığı’nın da ihracatın artırılması gerektiği değerlendirmesinde bulunduğu aktarıldı.
Agroexport Başkanı İlya İlyuşin, Rus işletmelerinin uygun alıcıların bulunması halinde un üretimini 5 milyon ton daha artırabilecek kapasiteye sahip olduğunu söyledi.
Ancak bu potansiyelin kullanılabilmesi için yeni ihracat pazarlarının oluşturulması gerekiyor.
Afganistan pazarı Rusya için daraldı
Rus un sektörünün karşı karşıya olduğu sorunlardan biri de Afganistan pazarındaki gerileme olarak gösterildi.
Kaynakta yer alan değerlendirmeye göre, Kazakistan ve Özbekistan’ın Afganistan’a un sevkiyatlarını artırması Rusya’nın bu pazardaki payını önemli ölçüde azalttı.
Rusya’nın Afganistan’a un ihracatı 2025 yılında 45 bin tona geriledi. Bir yıl önce bu miktar 338 bin ton seviyesindeydi.
Afganistan’ın Rusya’nın toplam un ihracatındaki payının da 2026 yılında yüzde 30’dan yüzde 14’e düştüğü belirtildi.
Karşılaştırmada, Kazakistan’ın geçen yıl Afganistan’a 1 milyon tondan fazla, Özbekistan’ın ise yaklaşık 1,5 milyon ton un gönderdiği aktarıldı.
Çin pazarı büyüyor ancak açığı kapatmıyor
Rusya’nın Çin’e un ihracatında ise artış yaşanıyor.
13 Eylül itibarıyla Rusya’nın Çin’e un sevkiyatı yıllık bazda 2,2 kat artarak 87,8 bin tona ulaştı.
Ancak kaynakta, Çin pazarındaki büyümenin Rusya’nın diğer pazarlardaki kaybını henüz telafi etmediği ve tek başına bu açığı kapatmasının zor olduğu değerlendiriliyor.
Yeni pazar arayışında Türkiye de gündemde
Agroexport, Rus un ihracatının artırılması için geçmişte Türkiye’nin un sattığı pazarlara da bakılmasını öneriyor.
Kaynakta, Türkiye’nin un ihracatının gerilediği ve Karadeniz’den tahıl tedarikinde yaşanabilecek sorunların bu ihracatı daha da sınırlayabileceği değerlendirmesine yer veriliyor.
Ancak yeni pazarlarda düzenli sevkiyatların oluşturulmasının kısa sürede gerçekleşmeyeceği vurgulanıyor.
