TAŞKENT — Uluslararası Un Sanayicileri ve Hububatçılar Birliği (IAOM) Avrasya Direktörlüğü tarafından düzenlenen 5. IAOM Eurasia Konferansı ve Sergisi, Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te başladı. Un, yem ve değirmencilik teknolojilerinin küresel aktörlerini buluşturan organizasyonun açılış konuşmasını IAOM Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy yaptı.
Ulusoy, Türkiye’nin Özbekistan’a un ihracatının 2017’deki 206 bin tondan 2025’te 1 milyon 590 bin tona yükseldiğini belirterek, ihracatın 8 yılda yaklaşık 8 kat arttığını söyledi.
Ulusoy, 2026 yılında 2 milyon tonun üzerinde un ihracatı yapmayı hedeflediklerini de açıkladı.
Özbekistan’ın güçlü değirmencilik sektörü ve Kazakistan’dan sağladığı buğdayla komşu ülkelere yaptığı un ihracatı açısından stratejik öneme sahip olduğunu belirten Ulusoy, Karadeniz havzasındaki gelişmeler nedeniyle buğday ticaretinin yeniden şekillendiğini ve yeni ticaret rotalarının öne çıktığını ifade etti.
Ulusoy, Hürmüz çevresindeki krizin enerji ve gübre tedariki üzerinden gıda maliyetlerini artırdığını belirterek, bunun çiftçilerin üretim kararları ve gelecek hasat koşulları üzerinde etkili olduğunu söyledi.
Kuraklık, aşırı sıcaklar ve suya erişimin üretimi etkilediğine dikkat çeken Ulusoy, sürdürülebilir üretim için çiftçinin geçimini sağlayabilmesinin önemini vurguladı.
Ulusoy ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı’nın üretim planlaması, 3 yıllık destekleme modeli ve çiftçi ile sanayiciyi buluşturan sözleşmeli tarımın yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalarını sektör adına değerlendirdi.
Türkiye’de buğday üretimi için 24,5 milyon ton beklentisi
Konferansın açılışında konuşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ise Türkiye ile Özbekistan arasındaki ticaret hacminin son 10 yılda 3,3 kat arttığını belirtti.
Yumaklı, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 3 milyar doların üzerine çıktığını ve 5 milyar dolarlık hedefe kısa sürede ulaşılacağına inandığını söyledi.
Tarım alanındaki ticaretin de son 10 yılda 3,3 kat arttığını belirten Yumaklı, önümüzdeki dönemde iş birliğinin hububat depolama, kalite kontrol ve değirmencilik alanlarına genişletilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
Yumaklı, bu yıl buğdayda 24,5 milyon ton, arpada ise 10 milyon ton üretim beklediklerini açıkladı. Bu rakamların geçen yıla göre yüzde 44 artış anlamına geldiğini belirten Yumaklı, Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından ülke genelindeki alım merkezlerinde 12,3 milyon ton hububat alındığını söyledi.
Yumaklı, söz konusu alım miktarının TMO tarihindeki en yüksek alım olduğunu ifade etti.
Özbekistan’dan Türkiye ile iş birliği vurgusu
Özbekistan Tarım Bakanı İbrohim Abdurahmonov da tarım sektörünün ülkeler arasındaki ilişkileri güçlendirdiğini belirtti.
Abdurahmonov, sektörün geliştirilmesi için komşu ülkelerle iyi ilişkilerin önemine dikkat çekerek, konferansta birçok uzmanın bir araya geldiğini ve Türkiye’nin tecrübesinin kendileri açısından kıymetli olduğunu söyledi.
Abdurahmonov, “Türkiye ile ilişkilerimiz çok iyi” diyerek Türkiye’den edinilen tecrübelerin farklı alanlarda uygulanmaya çalışıldığını ifade etti.
Yaklaşık 20 ülkeden katılım
Dünya buğday üretiminin yüzde 30’unu ve küresel un ihracatının yüzde 55’ini temsil ettiği belirtilen IAOM Avrasya bölgesinin buluşmasına Türkiye, ABD, Özbekistan, Rusya, Çin, Almanya, Fransa, Ukrayna, Hindistan, İtalya ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere yaklaşık 20 ülkeden üreticiler, teknoloji sağlayıcıları, kamu temsilcileri ve yatırımcılar katıldı.
28 Eylül’de başlayan ve 29 Eylül’de sona eren konferansta Türkiye ile Özbekistan arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin yanı sıra Orta Asya, Karadeniz ve küresel pazarlar arasında yeni ticaret ve yatırım bağlantılarının kurulması hedeflendi.
