DÜNYA — Dünya genelinde yaban mersini üretimi 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 11,2 artarak 2,33 milyon tona yükseldi. Uluslararası Yaban Mersini Örgütü’nün (IBO) Global Blueberry Report 2026 raporuna göre, yüksek boylu yaban mersini plantasyonlarının dünya genelindeki toplam alanı 303 bin hektara ulaştı. Bunun yaklaşık 258 bin hektarı ticari üretimde kullanılıyor.
Sektör uzmanları, üretimdeki genişlemenin önümüzdeki yıllarda da sürmesini bekliyor. Genç plantasyonların verime geçmesiyle dünya üretimine 2030 yılına kadar veya bu tarihten kısa süre sonra 1 milyon ton daha eklenebileceği tahmin ediliyor.
Üretim artışında yeni plantasyonlar etkili olacak
Fall Creek şirketinin ortağı ve yönetim kurulu üyesi Cort Brazelton, Madrid’de düzenlenen Fruit Attraction 2026 Fuarı’nda yaptığı değerlendirmede, küresel yaban mersini üretiminin önümüzdeki yıllarda 3,3 milyon tonu aşabileceğini belirtti.
Büyümenin temel kaynağını, önceki yıllarda kurulan genç plantasyonların üretime başlaması oluşturacak. Mevcut genişleme ise ağırlıklı olarak verim artışından değil, üretimdeki alanların büyümesinden kaynaklanıyor.
2025 yılında dünya genelinde ortalama yaban mersini verimi hektar başına yaklaşık 9 ton olarak gerçekleşti. Bu durum, üretim verimliliğinin artırılması için önemli bir potansiyel bulunduğuna işaret ediyor.
İşçilik ve su maliyetleri üreticiyi zorluyor
Üreticiler, iş gücü, su ve diğer üretim girdilerindeki maliyet artışlarıyla karşı karşıya. Üretimin sürdürülebilir biçimde artırılması için daha verimli çeşitlerin geliştirilmesi, yetiştirme tekniklerinin iyileştirilmesi, hasat verimliliğinin yükseltilmesi ve lojistik altyapının güçlendirilmesi gerekiyor.
Yıl boyunca aynı kaliteyi sağlamak zorlaşıyor
Küresel yaban mersini pazarının önemli sorunlarından biri de ürün kalitesinin yıl boyunca istikrarlı biçimde korunamaması. Sektör uzmanlarının değerlendirmelerine göre, ekim-kasım aylarının bazı haftalarında yüksek kalite standartlarını karşılayan ürünlerin toplam arz içindeki payı yüzde 30-40 düzeyinde kalıyor. Kuzey Yarım Küre’de yaz döneminde ise bu oran zaman zaman yüzde 1’in altına inebiliyor.
Mevsimsel kalite farklılıkları, yılın her döneminde aynı standartta ürün sunmak isteyen ihracatçı ve tedarikçilerin işini zorlaştırıyor.
Rekabette verim ve kalite öne çıkacak
Küresel üretimin artmasıyla birlikte üretici ülkeler arasındaki rekabetin de yoğunlaşması bekleniyor. Brazelton’a göre rekabet gücünü belirleyen unsurlar yalnızca düşük üretim maliyetleri olmayacak. Hektar başına verim, meyve kalitesi ve üretimin etkin yönetimi daha fazla önem kazanacak.
Lojistik maliyetlerinin azaltılması, hasat süreçlerinin daha verimli hâle getirilmesi ve modern ıslah çalışmalarının üretime aktarılması, artan küresel arz karşısında üreticilerin rekabet gücünü korumasında belirleyici olacak.
