DÜNYA — Dünya ayçiçek yağı ihracatının 2026 yılının eylül-aralık döneminde 3,96 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Almanya merkezli piyasa analiz kuruluşu Oil World’e göre, Karadeniz üzerinden yapılan sevkiyatlarda yaşanan aksaklıklar ihracatı sınırlandırırken Rusya ve Ukrayna’nın toplam ihracatının son 11 yılın en düşük seviyesine inmesi öngörülüyor.
Oil World analistlerinin tahminine göre, küresel ayçiçek yağı ihracatı geçen yılın aynı dönemindeki 4,46 milyon tonun altında kalacak. Beklenen miktar, olağan dışı yüksek ayçiçeği rekoltesi dikkate alındığında ulaşılabileceği öngörülen 5,1 milyon tonluk hacimden de yaklaşık 1,1 milyon ton daha düşük olacak.
Rusya ve Ukrayna’nın ihracatında gerileme
Karadeniz’deki sevkiyat aksaklıklarının en az aralık ayına kadar devam edebileceği belirtiliyor. Bu durumun, dünyanın başlıca ayçiçek yağı tedarikçileri arasında yer alan Rusya ve Ukrayna’nın ihracatını olumsuz etkilemesi bekleniyor.
Oil World tahminlerine göre Rusya’nın 2026 yılının eylül-aralık dönemindeki ayçiçek yağı ihracatı 1,05 milyon ton, Ukrayna’nın ihracatı ise 950 bin ton olacak.
Geçen yılın aynı döneminde Rusya 1,48 milyon ton, Ukrayna ise 1,37 milyon ton ayçiçek yağı ihraç etmişti.
Böylece iki ülkenin sezonun ilk dört ayındaki toplam ihracatının yaklaşık 2 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor. Bu miktar, geçen yılın aynı dönemine göre 800 bin ton daha düşük olacak ve son 11 yılın en düşük seviyesi olarak kayda geçecek.
Arjantin ve Bulgaristan ihracatını artırıyor
Rusya ve Ukrayna kaynaklı arz kaybının diğer tedarikçiler tarafından kısmen karşılanması bekleniyor. Arjantin, Bulgaristan, Romanya ve Türkiye’de ayçiçeği işleme faaliyetlerinin önemli ölçüde arttığı bildiriliyor.
Arjantin’in 2026 yılının eylül-aralık döneminde 600-620 bin ton ayçiçek yağı ihraç ederek rekor seviyeye ulaşacağı öngörülüyor. Bulgaristan’ın ayçiçek yağı ihracatında da önemli artış yaşandığı belirtiliyor.
Türkiye’nin ithalat ihtiyacı azalabilir
Türkiye’de ayçiçeği işleme faaliyetlerinin artması, ülkenin ayçiçek yağı ithalatı ihtiyacını azaltabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.
Ancak kaynakta Türkiye’nin üretim, işleme veya ithalat miktarlarına ilişkin sayısal bir tahmin paylaşılmıyor.
Palm yağına talep artışı bekleniyor
Küresel ayçiçek yağı ihracatındaki düşüşün, ithalatçı ülkelerin alternatif bitkisel yağlara yönelmesini hızlandırabileceği değerlendiriliyor.
Oil World tahminlerine göre başta Hindistan ve Çin olmak üzere ithalatçı ülkelerin diğer bitkisel yağlara, özellikle palm yağına yönelik talebi artabilir.
