BALIKESİR — Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, Dünya Kadın Çiftçiler Günü kapsamında Balıkesir Çiftçi Eğitim Merkezi’nde (BAÇEM) Tohum Takas Şenliği düzenledi. Kentte ilk kez gerçekleştirilen etkinlikte kadın üreticiler el emeği ürünlerini sergilerken, ata tohumlarının gelecek kuşaklara aktarılması ve yerel üretim kültürünün yaşatılması hedeflendi.
Şenlikte konuşan Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın, kadın çiftçilerin üretimdeki rolüne dikkat çekerek, “Soframıza gelen her lokmada sizin emeğiniz, alın teriniz var. Hepinizin ellerine, emeklerine sağlık. İyi ki varsınız!” dedi.
Etkinlikte kadın üreticiler, tarımsal üretimde edindikleri deneyimleri ve karşılaştıkları güçlükleri anlattı. Tohum takasının yanı sıra çocuklara yönelik tohum topu ve sanat terapisi atölyeleri, yetişkinlere yönelik ise tütsü atölyeleri düzenlendi.
Kadın üreticiler kendi hikâyelerini anlattı
BAÇEM’deki eğitimlere katılan üreticilerden Beyza Aydın, burada öğrendiği yöntemlerle yaklaşık altı çeşit ürün yetiştirdiğini ve ürünlerini belediyeye sattığını söyledi. Biberiye ve adaçayında sözleşmeli üretim yaptığını belirten Aydın, lavanta, ıtır ve kara mürver gibi ürünlerin üretiminde de yer aldığını ifade etti.
Fide ve tohum üreticisi 25 yaşındaki Eda Girgin ise üretimle birlikte çocuk büyütmenin de kadınlar açısından zorlu bir süreç olduğunu anlattı. Tohum ve fide üretim belgelerini aldıklarını belirten Girgin, “Bir bebek büyütürken bir bahçe ve bir iş büyütmek gerçekten çok zor. O yüzden kadın çiftçiler olarak aslında çok zorlanıyoruz” dedi.
Üretiminde temiz içerikli ürünlere yöneldiğini dile getiren Girgin, mümkün olduğunca pestisitten uzak ve bölgeye uygun üretim yapmaya çalıştığını kaydetti.
Kaz Dağları’ndan şenliğe katılan Gülsüm Yalazı da 24 yıldır kendi ekmeğini yaptığını, reçellerini hazırladığını ve yaz sebzelerini kendisinin yetiştirdiğini anlattı. Yalazı, doğayla iç içe üretim yapmayı sevdiğini belirtti.
Coğrafi işaretli Seferberlik Çöreği’ni üreten Fatma Erdil ise mesleğe köyünde yaptığı çörekleri pazarda satarak başladığını, 2006 yılında fırınını açtığını ve 2023’te ürünün coğrafi işaret aldığını söyledi. Erdil, Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin desteğinin üretim yolculuklarında önemli olduğunu ifade etti.
BAÇEM’de 46 yerel tohum çeşidi çoğaltılıyor
BAÇEM’de yürütülen çalışmalara değinen Başkan Ahmet Akın, “Yerel Tohum Parseli”nde 46 farklı yerel tohum çeşidini çoğalttıklarını açıkladı. Anadolu’nun geleneksel ürünlerinden siyez buğdayından her yıl 2 ton tohumluk ürettiklerini belirten Akın, bu tohumları çiftçilerle buluşturduklarını söyledi.
Akın, Zeytin Gen Bahçesi’nde 95 farklı zeytin çeşidinin korunduğunu da belirterek, yerel tohumlara ve tarımsal mirasa sahip çıkmayı amaçladıklarını dile getirdi.
Tohumun geçmişten kalan bir miras olduğunu vurgulayan Akın, “Tohum, toprağımızın hafızasıdır. Yani analarımızdan, atalarımızdan kalan bir emanet, bir miras” dedi. Şenlikle köylerde sürdürülen tohum paylaşımı geleneğini Balıkesir geneline taşımak istediklerini belirten Akın, çocukların toprağı tanımasını, gençlerin ata tohumlarının değerini öğrenmesini ve üreticilerin deneyimlerini paylaşmasını hedeflediklerini kaydetti.
“Zengin toprakların fakir çiftçisi olmayacak”
Kadın çiftçilere yönelik desteklerden ve tarımsal üretimin güçlendirilmesinden söz eden Akın, “Zengin toprakların fakir çiftçisi olmayacak! Balıkesir’imizin toprağı bereketliyse o toprağı işleyen çiftçimizin de yüzü gülecek” ifadelerini kullandı.
Balıkesir’de yerel ürünlerin katma değerini artırmaya yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Akın, belediye tarafından yetiştirilip üreticilere dağıtılan Maralfalfa yem bitkisi ile Balıkesir sakızına yönelik çalışmalara da değindi. Gülün katma değerini artırmayı amaçladıklarını söyleyen Akın, üreticilerin emeklerinin karşılığını alması ve kırsalda üretimin devam etmesi için çalıştıklarını ifade etti.
BAÇEM’in gelişimini sürdürmeyi hedeflediklerini belirten Akın, merkeze bir kafe açmayı planladıklarını da açıkladı.
“Yeni bir buluşmanın ilk adımını atıyoruz”
Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Gülnaz Çelikyurt Uzuner de etkinliğin hem kadın çiftçilerin emeğini görünür kılmak hem de yerel tohumları odağına alan yeni bir buluşma başlatmak açısından önemli olduğunu söyledi.
Kadınların yalnızca üretimde yer almadığını, aynı zamanda geleneksel üretim yöntemlerini ve yerel çeşitliliği koruduğunu belirten Uzuner, toprağa emek veren bütün üreticilerin Dünya Kadın Çiftçiler Günü’nü kutladı.
Programın ardından stantları gezen Başkan Ahmet Akın, kadın çiftçilerle bir araya gelerek tohum takasına katıldı.
