KAZAKİSTAN — Küresel buğday fiyatlarında gerileme yaşanırken Kazakistan iç piyasasında alışılmışın dışında bir fiyat tablosu ortaya çıktı. Ülkede düşük sınıf buğday, daha yüksek kaliteli üründen daha pahalıya satılmaya başladı. Avrasya Ticaret Sistemi Borsası'nda 2 Kasım’da satışa sunulan 4. sınıf buğdayın ton fiyatı 224,40 dolar olurken, 3. sınıf buğdayın fiyatı 217,80 dolarda kaldı.
ElDala.kz'nin aktardığına göre, kuraklık ve sıcak hava koşulları bu sezon Kazakistan’da yüksek kaliteli buğday üretimini destekledi. Piyasada düşük sınıflı buğdayın azalması ve yemlik un üreticilerinden gelen talep, fiyatların yükselmesinde etkili oldu.
4. sınıf buğdayın fiyatı 224 doları aştı
Avrasya Ticaret Sistemi Borsası'nda gluten oranı yüzde 20 olan 4. sınıf buğday, 2 Kasım’da ton başına 102 bin tengeye, yani 224,40 dolara satışa sunuldu. Gluten oranı yüzde 25-26 olan 3. sınıf buğdayın fiyatı ise 99 bin tenge, yani 217,80 dolar olarak açıklandı.
Böylece daha düşük sınıftaki buğday, ton başına 6,60 dolar daha yüksek fiyatla işlem gördü. Bir ay önce 4. sınıf buğdayın ton fiyatı 88 bin tenge, yani 193,60 dolar seviyesindeydi.
Fiyatların KDV dâhil ve işletme teslimi (EXW) bazında açıklandığı belirtildi.
ABD ve Avrupa’da buğday fiyatları geriledi
Kazakistan’da buğday sınıfları arasındaki fiyat farkı tersine dönerken ABD borsalarında buğday fiyatları hafta boyunca yüzde 2’den fazla geriledi. Ton başına 216 dolara inen ABD buğday fiyatlarına paralel olarak Avrupa piyasasında da düşüş yaşandı.
Fiyatlardaki gerilemede İran geriliminin azalabileceği ve Rusya ile Ukrayna arasındaki görüşmelerin yeniden başlayabileceği yönündeki beklentiler etkili oldu. Karadeniz-Azak Denizi havzasından tahıl ihracatının yeniden başlaması ihtimali de fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
Rusya’nın buğday sevkiyatı alternatif rotalarla artıyor
Rusya’nın alternatif ihracat güzergâhlarını kullanarak sevkiyatlarını artırması da küresel fiyatlar üzerinde etkili olan gelişmeler arasında gösteriliyor.
SovEcon Analiz Merkezi Direktörü Andrey Sizov, Rusya’nın ekim ayındaki buğday ihracatını 2,9 milyon ton olarak tahmin etti. Bu miktar, ağustos ayındaki 2,1 milyon tonun üzerinde bulunuyor.
Sizov, sevkiyat artışında Baltık limanlarından yapılan ihracatın yanı sıra Novorossiysk ve Tuapse limanlarında yük aktarmalarının sınırlı ölçüde yeniden başlamasının etkili olduğunu belirtti. Hazar Denizi üzerinden yapılan sevkiyatlar ve özellikle Azerbaycan’a demir yolu taşımacılığı da kullanılan alternatif güzergâhlar arasında yer aldı.
Buna rağmen alternatif rotaların Karadeniz limanlarındaki kayıpları telafi edemediğini belirten Sizov, Rusya’nın ekim ayı buğday ihracatının geçen yılın aynı ayındaki 5,4 milyon tonun altında kaldığını ifade etti.
Rus buğdayının kasım ayındaki Novorossiysk teslim fiyatı ise KDV hariç ton başına 9.300 ruble, sabit pariteyle 111,60 dolar seviyesinde bulunuyor.
