İSPANYA — Dünya zeytinyağı üretiminde önemli paya sahip İspanya, yeni sezonda beklenen üretim artışının fiyatlar üzerinde oluşturabileceği baskıyı önlemek için zorunlu depolama uygulamasına geçti. 6 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenleme kapsamında üreticiler, 2026/27 sezonunda elde edilecek zeytinyağının yüzde 12’sini 30 Eylül 2027’ye kadar depoda tutacak.
İspanya Tarım Bakanlığına göre uygulamayla yaklaşık 188 bin ton zeytinyağının geçici olarak piyasadan çekilmesi hedefleniyor. Böylece üretimdeki artışın arz fazlasına dönüşerek fiyatlarda sert düşüşe yol açmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Zeytinyağı üretiminde yüzde 23 artış bekleniyor
İspanya’da 2026/27 sezonu zeytinyağı üretiminin 1,6 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor. Önceki sezona göre yüzde 23’lük artış anlamına gelen bu miktarın gerçekleşmesi halinde ülke, tarihindeki en yüksek dördüncü üretim seviyesine ulaşacak.
Ilıman sıcaklıklar ve ilkbaharda görülen bol yağışlar, zeytin ağaçlarının gelişimini ve meyve oluşumunu destekledi. Bu elverişli hava koşulları, yeni sezondaki üretim beklentisinin yükselmesinde etkili oldu.
Kuraklık sonrası üretim toparlanıyor
İspanya, 2022/23 ve 2023/24 sezonlarında şiddetli kuraklık ve sıcak hava dalgaları nedeniyle önemli üretim kayıpları yaşamıştı. Zeytin arzındaki azalma, zeytinyağı fiyatlarının rekor seviyelere yükselmesine neden olmuştu.
Yüksek fiyatlar karşısında bazı Avrupalı tüketicilerin daha ucuz olan ayçiçek yağına yöneldiği belirtiliyor. Yeni sezonda üretimin yeniden artmasıyla birlikte zeytinyağı piyasasında arz-talep dengesi de değişmeye başladı.
Amaç üreticinin fiyat kaybını önlemek
İspanya Tarım Bakanlığı, zorunlu depolama uygulamasıyla zeytinyağının piyasaya girişinin düzenlenmesini ve fiyat istikrarının desteklenmesini hedefliyor. Üretimdeki artışın kontrolsüz biçimde piyasaya yansımasının, zeytinyağı fiyatları ve üretici gelirleri üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Düzenleme kapsamında ürünün imha edilmesi veya üretimin azaltılması söz konusu değil. Zeytinyağının belirlenen süre boyunca depolanması ve piyasaya arzının geçici olarak sınırlandırılması öngörülüyor.
