İRAN — İran’daki Zabol Üniversitesi’nde yapılan araştırmada, doğru beslenmenin bal arılarının düşük sıcaklıkların oluşturduğu stresle başa çıkmasına yardımcı olabileceği belirlendi. Probiyotik ve prebiyotik takviyesi verilen arılarda, özellikle düşük sıcaklıklarda yaşam oranının arttığı görüldü.
Bal arıları düşük sıcaklıklara karşı oldukça hassas. Sıcaklığın düşmesiyle hareketsizleşen ve uçma yeteneklerini kaybeden arılar, buna rağmen kovan içerisindeki sıcaklığı 34-36°C arasında sabit tutmaya çalışıyor. Anormal sıcaklıklar veya şiddetli soğuklar ise bu dengeyi bozarak arıların yaşam süresini kısaltabiliyor.
Zabol Üniversitesi araştırmacıları, beslenmenin bu sıcaklık stresine karşı etkisini incelemek amacıyla laboratuvardaki arıları beş gruba ayırdı. Arılar, 21 gün boyunca şeker şurubuna probiyotikler ve hindiba kökünden elde edilen prebiyotik inülin eklenerek beslendi.
Beslenme uygulamasının ardından arılar +4°C, +15°C, +35°C ve +40°C sıcaklıktaki ortamlara yerleştirildi. Sonuçlarda, takviyenin özellikle düşük sıcaklıklarda arıların yaşam oranını artırdığı görüldü.
En yüksek takviye dozunun uygulandığı grupta 15°C’de arıların yüzde 80’inden fazlası, 4°C’de ise yüzde 70’inden fazlası hayatta kaldı.
Araştırmacılar, etkinin nedenini oksidatif stresin azalmasıyla açıkladı. Aşırı sıcaklık koşullarında arıların vücudunda hücrelere zarar verebilen moleküller oluşurken, uygulanan takviyelerin bu süreçle başa çıkılmasına yardımcı olduğu ve organizmanın savunma sistemleri üzerindeki yükü azalttığı belirtildi.
Buna karşın beslenme uygulamasının yüksek sıcaklıklara karşı etkisi daha sınırlı kaldı. Aşırı sıcak koşullarında arıların yaşam süresindeki artışın yalnızca üç gün olduğu bildirildi.
Bu sonuçlar, düşük sıcaklıkların oluşturduğu termal stres karşısında beslenmenin destekleyici bir rol oynayabileceğine işaret ederken, aşırı sıcaklarla mücadelede arıcıların halen arıların doğal ısı düzenleme mekanizmalarına dayanması gerektiğini gösteriyor.
Araştırmanın kaynağı olarak, Rahil Mirabi Moghaddam ve diğer araştırmacıların “Protecting honey bees (Apis mellifera) from thermal stress: Probiotics and prebiotics buffer the survival and antioxidant enzyme activity” başlıklı ve 2026 yılında PLOS One’da yayımlanan çalışması gösteriliyor.
