NİĞDE — CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, bir domates tarlasında yaptığı açıklamada üreticinin artan girdi maliyetlerine karşı ürününü değerinde satamadığını söyledi. Gürer, domates fiyatlarının farklı illerde 3 ile 8 lira arasında değiştiğini belirterek bölgesel üretim planlaması yapılmasını istedi.
Türkiye’de yıllık ortalama 14 milyon ton domates üretildiğini ifade eden Gürer, üretim giderlerinin bölgelere göre farklılaştığına dikkat çekti.
Gürer, özellikle sulama giderlerinin bazı bölgelerde üreticiye ek maliyet oluşturduğunu belirterek ilaç, gübre, tohum, sulama suyu ve diğer giderlerdeki artışın üreticiyi zorladığını söyledi.
“Domates üreticisi ürününden para kazanamıyor”
Üreticinin bu yıl ürününün değer bulmasını beklediğini ancak bunun gerçekleşmediğini savunan Gürer, farklı illerde domates fiyatlarının 3 ile 8 lira arasında değiştiğini söyledi.
Gürer, üretim alanının geniş olduğu yerlerde fiyatların daha düşük olduğunu, bazı bölgelerde ise toptan satış fiyatının 8 liraya kadar çıktığını belirtti.
Üreticilerin temel beklentisinin girdi maliyetlerinin düşürülmesi olduğunu ifade eden Gürer, çiftçilerle yaptığı görüşmeleri şöyle aktardı:
“Girdi maliyeti düşük olsun. Biz domatesi daha uygun fiyatta verelim. Ama ürettiğimiz fiyata satamadığımız zaman bu işi yapmak istemiyoruz.”
“Tarlada üreten para kazanamıyor”
Gürer, üreticinin düşük fiyatlardan, tüketicinin ise raftaki yüksek fiyatlardan olumsuz etkilendiğini savundu.
Özellikle emekli, asgari ücretli ve dar gelirli vatandaşların sebze ve meyveye erişimde zorlandığını belirten Gürer, tarladaki fiyatla perakende satış fiyatı arasındaki farka dikkat çekti.
Gürer, “Tarlada üreten para kazanamıyor. Rafta da ürün alırken zorlanıyor. Çünkü burada 8 liraya satılan domatesi 60 liradan, 70 liradan rafta almak durumunda kalıyorlar” dedi.
Gürer, bu durumu üretim ve pazarlama sistemindeki sorunlarla ilişkilendirerek doğru planlamayla sorunların azaltılabileceğini savundu.
Tarım Bakanlığına bölgesel planlama çağrısı
Domatesin salçalık, kurutmalık ve turşuluk olmak üzere farklı şekillerde değerlendirilebildiğine dikkat çeken Gürer, domatesin yanı sıra patates ve soğan gibi ürünlerde de Tarım ve Orman Bakanlığının bölgesel üretim planlaması yapması gerektiğini söyledi.
Üreticinin zarar etmemesi gerektiğini vurgulayan Gürer, girdi maliyetlerinin makul seviyelere çekilmesi ve üreticiden tüketiciye uzanan süreçte fiyatların katlanmasının önüne geçilmesi gerektiğini ifade etti.
Salça ihracatı ve sözleşmeli üretime dikkat çekti
Gürer, salça ihracatında uygulanan kısıtlamaların fabrikalarda stok oluşmasına yol açabildiğini ve bunun sonraki üretim döneminde fabrikaların domates alımına yaklaşımını etkilediğini savundu.
Bazı bölgelerde domatesin sözleşmeli üretildiğini hatırlatan Gürer, ürünün fazla olduğu dönemlerde üreticilerin fabrikalar karşısında sorun yaşayabildiğini belirtti.
Domatesin kurutularak, salça veya turşuya dönüştürülerek farklı alanlarda değerlendirilebildiğini ifade eden Gürer, işlenmiş ürün kapasitesinin artırılması gerektiğini söyledi.
“Domates çiftçisinin bir yıllık emeği boşa gitmemeli”
Üreticinin yetiştirdiği ürünün tarlada kalmaması gerektiğini belirten Gürer, daha fazla işleme tesisi, üretim ve ihracata yönelik düzenleme yapılması çağrısında bulundu.
Gürer, “Domates çiftçisi para kazanamadığını söylüyor. O domates çiftçisinin bir yıllık emeği boşa gitmemeli” dedi.
Domates üreticisinin benzer sorunlarla daha önceki dönemlerde de karşılaştığını belirten Gürer, çözüm için planlı üretim politikası, üretici desteği ve girdi maliyetlerinin düşürülmesini istedi.
