AB’den Tarımda Çevre ve İklim Odaklı Yeni Yol Haritası

Avrupa Komisyonu, 2027 sonrası Ortak Tarım Politikası (CAP) kapsamında uygulanacak tarım-çevre ve iklim eylemlerinin (AECAs) tasarımına yönelik en iyi uygulamaları içeren yeni bir rapor yayımladı. Rapor, üye ülkelerin gelecekte hazırlayacakları CAP planlarına rehberlik etmeyi amaçlıyor.

Mevcut Politikalardan Elde Edilen Bulgular

Rapor, 2023-2027 dönemini kapsayan mevcut CAP Stratejik Planlarının değerlendirilmesine dayanıyor. Bu kapsamda hangi uygulamaların başarılı olduğu analiz edilirken, üye ülkelerden iyi örnekler öne çıkarılıyor ve yeni dönem için yaklaşık 20 somut adım öneriliyor.

AB bütçesinin 2025 yılı verilerine göre, tarım desteklerinin yaklaşık yüzde 28’i çevre ve iklim uygulamalarına ayrıldı. Ekosistem odaklı destekler, AB tarım alanlarının yüzde 60’ından fazlasını kapsarken, çevre ve iklim taahhütleri yaklaşık yüzde 12’lik bir alanı içerdi.

Daha Basit ve Güçlü Bir Sistem

2027 sonrası CAP kapsamında çevre ve iklim eylemleri tek bir araç altında birleştirilecek. Yeni sistemle mevcut eko-şemalar ve çevre taahhütleri bir araya getirilerek daha sade ve etkili bir yapı oluşturulacak.

Yeni yaklaşım ayrıca:

• Çiftlik yönetimi ve koruma uygulamalarını birleştiren sistemler,
• Yeşil yatırımlara destek,
• Danışmanlık, dijitalleşme ve iş birliği projeleri gibi tamamlayıcı araçlar içerecek.

Tazminden Teşvike Geçiş

Yeni modelde çiftçilere yapılan ödemeler yalnızca maliyet ve gelir kaybına bağlı olmayacak. Bunun yerine, çevresel fayda sağlayan uygulamalar doğrudan teşvik edilecek. Bu değişimle birlikte daha fazla çiftçinin sürdürülebilir üretim sistemlerine katılımı hedefleniyor.

Etkili Uygulama İçin 6 Temel Faktör

Raporda, gelecekteki çevre ve iklim eylemlerinin başarısı için altı temel unsur öne çıkıyor:

• Açık ve iyi tasarlanmış uygulamalar
• Yeterli teşvik ödemeleri
• Çiftçi katılımının artırılması
• Bölgesel ihtiyaçlara uygun hedefleme
• Sonuç odaklı yaklaşımlar
• Güçlü izleme ve kontrol sistemleri

2028–2034 Dönemi İçin Hazırlık

Raporda sunulan öneriler, 2028-2034 dönemine yönelik CAP planlarının hazırlanmasında üye ülkelere somut bir yol haritası sunuyor. Amaç, çevresel sonuçları artırırken çiftçiler için uygulanabilir ve cazip politikalar geliştirmek.