IAOM Avrasya enerji artışının gıdayı etkilediğini açıkladı

Türkiye, yıllık 32 milyon tonluk üretim kapasitesine rağmen yaklaşık 15 milyon tonluk un üretimiyle küresel un ticaretinde yüzde 23 pay alarak son 10 yıldır dünya liderliğini sürdürüyor. Ancak küresel ölçekte yaşanan jeopolitik gelişmeler, enerji ve lojistik maliyetleri üzerinden tarım ve gıda sektörünü çok yönlü etkiliyor.

IAOM Avrasya Başkanı Eren Günhan Ulusoy, artan enerji maliyetlerinin yalnızca üretim süreçlerini değil, taşımacılık ve tedarik zincirini de etkilediğini belirtti.

Enerji ve lojistik maliyetleri zincirleme etki yaratıyor

Ulusoy, petrol fiyatlarındaki artışın tarımda mazot, sanayide enerji, taşımada navlun ve dış ticarette sigorta maliyetlerini eş zamanlı olarak artırdığını ifade etti. Bu durumun maliyetleri tek bir kalemde değil, tüm değer zinciri boyunca yükselttiğine dikkat çekti.

Artan maliyetlerin kısa vadede üretim giderlerini, orta vadede fiyatları ve uzun vadede ise rekabet gücünü etkileyebileceğini belirten Ulusoy, özellikle taşımacılık süreçlerinin daha pahalı ve belirsiz hale geldiğini vurguladı.

Yeni sezon üretim kararları risk altında

Enerji maliyetlerindeki artışın tarım üretimini de doğrudan etkilediğini ifade eden Ulusoy, yeni sezonda ekilecek ürünlerde mazot ve gübre maliyetlerinin belirleyici olacağını kaydetti.

Mazot fiyatlarının artmasının çiftçinin tarlaya girmeden maliyetlerini yükselttiğini, gübre fiyatlarının yükselmesinin ise ya kullanımın azalmasına ya da maliyetlerin artmasına yol açtığını belirten Ulusoy, bu durumun verim ve kalite üzerinde risk oluşturduğunu ifade etti.

Gübre maliyetlerinde ticaret politikası etkisi

Ulusoy, gübre maliyetlerindeki artışın yalnızca enerji kaynaklı olmadığını, aynı zamanda küresel ticaret politikalarından da etkilendiğini belirterek, ihracat kısıtlamaları ve kota uygulamalarının bu alandaki belirsizliği artırdığını dile getirdi.

TMO ve Bakanlık politikaları denge unsuru

Türkiye’de tahıl piyasasının yönetiminde Tarım ve Orman Bakanlığı ile Toprak Mahsulleri Ofisi’nin önemli bir rol üstlendiğini belirten Ulusoy, bu kurumların piyasa istikrarını sağlamada kritik işlev gördüğünü ifade etti.

TMO’nun alım fiyatlarıyla üreticiye referans oluşturduğunu ve alım mekanizmalarıyla üreticinin ürününü güvenle satmasına imkân sağladığını belirten Ulusoy, kurumun stratejik stok yönetimi sayesinde piyasadaki arz-talep dengesine katkı sunduğunu vurguladı.

Ulusoy, gerektiğinde stok satışları, ithalat ve ilave alım mekanizmalarının devreye alınmasının ani fiyat dalgalanmalarını sınırladığını ifade ederek, bu yapının gıda arz güvenliğinin korunmasında önemli bir güvence sağladığını kaydetti.