ANKARA — Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Ekim 2026 döneminde 1 litre sıcak çiğ süt üretim maliyetini 29,92 TL olarak açıkladı. Derneğin hesapladığı maliyet, Ulusal Süt Konseyinin (USK) tabloda yer alan 24,30 TL/litre referans fiyatının 5,62 TL üzerinde kaldı.
TÜSEDAD Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, Ekim ayında kaba yem fiyatlarında yaklaşık yüzde 6, kesif yem fiyatlarında ise yüzde 4 artış yaşandığı belirtildi. Bu artışların etkisiyle 1 litre çiğ süt üretim maliyetinin bir önceki aya göre yüzde 1,98 yükseldiği bildirildi. Eylül ayında 29,34 TL olarak hesaplanan maliyet, Ekim ayında 29,92 TL’ye çıktı.
Yem fiyatlarındaki artış süt maliyetini yükseltti
TÜSEDAD, maliyet hesaplamasının üreticilerin karşı karşıya kaldığı ekonomik baskıyı ortaya koyduğunu belirterek çiğ süt tavsiye fiyatının güncellenmesi gerektiğini savundu. Açıklamada, Eylül ve Ekim aylarında fiyat güncellemesi çağrısı yapılmasına rağmen USK’nın yeni bir tavsiye fiyat açıklamasını ertelemesinin sektördeki belirsizliği artırdığı ifade edildi.
Dernek, süt fiyatı belirlenirken yalnızca mevcut maliyetlerin değil, önümüzdeki üç aylık dönemde ortaya çıkabilecek risklerin de dikkate alınmasını istedi. Enerji, akaryakıt, yem hammaddeleri ve lojistik maliyetlerindeki olası artışların yanı sıra jeopolitik gelişmelerin ve ithal yem hammaddelerine bağımlılığın üretim maliyetleri üzerindeki baskıyı artırabileceğine dikkat çekti.
Süt maliyeti ile referans fiyat arasındaki fark 5,62 TL
TÜSEDAD’ın açıklamasında yer alan Ocak-Ekim 2026 karşılaştırma tablosuna göre, derneğin hesapladığı 1 litre sıcak çiğ süt maliyeti Ocak ayında 25,37 TL iken Ekim ayında 29,92 TL’ye yükseldi.
USK’nın tabloda yer alan çiğ süt referans fiyatı ise Mayıs 2026’dan itibaren 24,30 TL/litre olarak gösterildi. Ekim ayında TÜSEDAD’ın hesapladığı maliyet ile bu referans fiyat arasındaki fark 5,62 TL’ye ulaştı.
Dernek, üretim maliyetlerinin şeffaf biçimde açıklanması ve fiyatlandırmanın gerçek maliyetler temel alınarak yapılması gerektiğini vurguladı.
Sürü küçültme ve süt arzı riski uyarısı
TÜSEDAD, üreticinin maliyetlerini karşılayamamasının sürü küçültme riskini artırabileceği uyarısında bulundu. Bunun süt hayvanı varlığını ve dolayısıyla Türkiye’nin süt ve et arzını olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
Açıklamada, sürdürülebilir süt üretimi için üreticinin gerçek maliyetlerini esas alan, şeffaf ve önümüzdeki dönemin risklerini de kapsayan bir fiyatlandırma yaklaşımının benimsenmesi çağrısı yapıldı.
Maliyet hesabı 100 başlık Holstein işletmesi üzerinden yapıldı
Basın açıklamasının maliyet hesaplama bölümünde, 100 baş sağmal kapasiteli ve hayvan başına günlük 30 litre süt verimine sahip Holstein ırkı bir işletme esas alındı. Hesaplamada yem fiyatlarının yanı sıra elektrik, mazot, işçilik, hayvan sigortası, hayvan maliyetleri ve diğer işletme giderleri gibi kalemler dikkate alındı.
TÜSEDAD, Ekim ayı için hesapladığı 29,92 TL/litre sıcak çiğ süt üretim maliyetini bu işletme modeli üzerinden kamuoyuyla paylaştı.
