DÜNYA — Kazakistan’da ayçiçeği üretiminin yaklaşık 2,5 milyon tonla rekor seviyeye ulaşması beklenirken, Rusya’dan gelebilecek ucuz ürün girişinin iç piyasada fiyatları düşürmesinden endişe ediliyor. Üreticiler, piyasayı korumak amacıyla ayçiçeği ihracat vergisinin kaldırılmasını veya düşürülmesini ve Rusya menşeli ayçiçeği ithalatının geçici olarak yasaklanmasını öneriyor.
Kazakistan’da tahıl üretiminin bu sezon çiftçilere yüksek kârlılık sağlamasının beklenmediği, düşük hasat ve zayıf fiyatların üreticileri zorladığı belirtiliyor. Hasadı devam eden ayçiçeğinde ise daha olumlu beklentiler bulunuyor. Ancak Rusya’da beklenen yüksek üretimin Kazakistan pazarına yönelmesi, bu beklentileri riske atıyor.
Ayçiçeğinde fiyat baskısı artıyor
Aitas Agro Genel Müdürü Talgat Aldazharov, ElDala.kz portalına yaptığı açıklamada, ayçiçeği piyasasındaki durumun kaygı verici olduğunu söyledi.
Rusya’da yaklaşık 21 milyon ton ayçiçeği üretimi beklendiğini belirten Aldazharov, yüksek rekoltenin ihracat üzerinde baskı oluşturabileceğini ve büyük miktarlarda ürünün Kazakistan ile Orta Asya ülkelerine yönelme ihtimali bulunduğunu ifade etti.
Aldazharov, bu durumun Kazakistan piyasasında fiyat baskısını artırabileceğini belirterek mevcut alım fiyatlarına dikkat çekti.
İşleme tesisleri ton başına 180-190 bin tenge teklif ediyor
Aldazharov’un aktardığına göre Kazakistan’da ayçiçeğine ton başına 200 bin tengeden daha yüksek fiyat veren alıcı bulmak zorlaşıyor. Çin sınırında 230-240 bin tenge seviyesinde teklifler bulunsa da uzun mesafe ve yüksek nakliye giderleri üreticilerin bu pazara ulaşmasını güçleştiriyor.
Ülkedeki yağ işleme tesislerinin ayçiçeği için ton başına 180-190 bin tenge teklif ettiği belirtiliyor.
Üreticiler ihracat vergisinin düşürülmesini istiyor
Kazakistanlı çiftçiler, mevcut koşullarda ayçiçeğine uygulanan ihracat vergisinin kaldırılmasını veya mümkün olan en düşük seviyeye indirilmesini talep ediyor. Söz konusu vergi ton başına 100 avro olarak uygulanıyor.
Piyasayı desteklemek için gündeme getirilen ikinci öneri ise Rusya menşeli ayçiçeğinin Kazakistan’a ithalatına geçici yasak getirilmesi.
Kazakistan’da ayçiçeği üretiminin yaklaşık 2,5 milyon tonla rekor seviyeye ulaşacağı tahmin ediliyor. Ancak üretimdeki artışın çiftçi gelirlerine nasıl yansıyacağı, iç piyasa fiyatları ve Rusya’dan gelebilecek ürün miktarıyla yakından ilişkili olacak.
