MOSKOVA — Rusya’da 29 Ekim’de başlayan devlet müdahale alımları, ilk işlem günlerinde beklenen çiftçi katılımını sağlayamadı. Satışa sunulan 18,9 bin ton tahılın yalnızca 9,45 bin tonu satın alınırken, alımların yavaş başlamasında silo kapasitesinin yetersizliği, nakliye maliyetleri ve buğdayın teslim sırasında reddedilme riski etkili oldu.
UkrAgroConsult haberine göre, ilk alım işlemlerinde satın alınan buğdayın toplam değeri yaklaşık 111,1 milyon ruble (1,38 milyon dolar) olarak gerçekleşti. Planlanan sekiz işlem seansından yalnızca dördü gerçekleştirilebildi.
Depolama kapasitesi ihtiyacın altında kaldı
Devlet alım programının önündeki temel sorunlardan biri, programa katılmaya uygun silo kapasitesinin yetersizliği. Ekim ayı başında kullanılabilir tahıl depolama kapasitesi 1,3 milyon ton seviyesinde bulunurken, program için ihtiyaç duyulan kapasite 3 milyon ton olarak hesaplandı.
Özellikle Rusya’nın güney bölgelerinde yaşanan kapasite sıkıntısı, çiftçilerin ürünlerini teslim edebilecekleri uygun tesislere ulaşmasını zorlaştırıyor. Çok sayıda silonun akreditasyon sürecinin devam etmesi de alım ağının genişlemesini engelliyor.
Nakliye masrafı ve ürünün reddedilme riski çiftçiyi zorluyor
Devlet alım programında sözleşme imzalayan üreticiler, buğdayı belirlenen siloya kendi masraflarıyla taşımak zorunda. Teslimat noktalarının uzak olması, çiftçilerin nakliye giderlerini artırıyor.
Üstelik ürünün kalite kontrolü teslimat sırasında yapılıyor. Buğdayın belirlenen standartları karşılamaması durumunda ürün reddedilebiliyor. Böyle bir durumda çiftçi, nakliye masrafını ödemiş olmasına rağmen ürününü devlete satamama riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Bu koşullar, devletin açıkladığı alım fiyatlarının üreticiler açısından cazibesini azaltıyor.
İlk alımlarda buğday fiyatları 131-138 dolar
İlk ihalelerde KDV dâhil alım fiyatı 3. sınıf buğdayda ton başına 11,1 bin ruble (138 dolar), 4. sınıf buğdayda ise 10,55 bin ruble (131 dolar) olarak belirlendi.
Bazı üreticiler, nakliye giderleri ve teslimat sırasında ürünün reddedilmesi ihtimali nedeniyle bu fiyatları yeterince cazip bulmuyor. Kendi depolama tesislerine sahip çiftçiler ise Azak-Karadeniz bölgesinden ihracatın yeniden canlanmasını ve iç piyasada fiyatların yükselmesini bekleyerek satışlarını ertelemeyi tercih ediyor.
Rusya 3 milyon ton tahıl almayı hedefliyor
Rusya Tarım Bakanlığı, müdahale alımları kapsamında 3 milyon tona kadar tahıl satın almayı planlıyor. Ancak bu hedefe ulaşılması için akredite silo sayısının artırılması ve daha fazla üreticinin programa katılması gerekiyor.
Alımların başlangıcında yalnızca 48 çiftliğin programa katılımı onaylanırken, 200’den fazla işletmenin kayıt süreci devam ediyordu. Piyasa katılımcıları alım miktarlarının zamanla artmasını beklese de depolama kapasitesi ve üreticilerin karşılaştığı ek maliyetlerin süreci sınırlamayı sürdürebileceği değerlendiriliyor.
