NİĞDE — CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 2026 yılının 2025'e göre çiftçiler açısından daha verimli geçmesine rağmen birçok üründe üreticinin beklediği fiyatın oluşmadığını belirterek, artan girdi maliyetlerinin çiftçinin gelecek sezon üretimini sürdürmesini zorlaştırdığını söyledi.
Çiftçinin ürettiği üründen elde edeceği gelirle hem borçlarını çevirmek hem de gelecek yılın ekimini gerçekleştirmek istediğini ifade eden Gürer, özellikle mazot başta olmak üzere girdi maliyetlerindeki artışın üreticiyi düşündürdüğünü belirtti.
Gürer, çiftçinin içinde bulunduğu durumu şu sözlerle anlattı:
“1 trilyon 500 milyar lira yalnız bankalardan kredi kullanarak üretim yapan çiftçimiz, ürettiği üründen sağlayacağı gelirle gelecek yılın ekimini yapabilmek ve bu bağlamda da işini sürdürmek istiyordu.”
Gürer, üretim maliyetlerindeki artışın gelecek sezon açısından önemli bir sorun oluşturduğunu belirterek, “Geçen yılki fiyatı neredeyse katlayan mazot başta olmak üzere girdiler, çiftçiyi nasıl ekim yaptıracağı konusunda düşündürüyor.” dedi.
“Beklediği fiyatlar oluşmadı”
Bu yıl çok sayıda üründe üreticinin beklediği fiyat seviyesine ulaşamadığını savunan Gürer, buğday, arpa, pamuk, ayçiçeği, mısır, fındık, çay, fasulye, mercimek ve nohudu sıraladı.
Gürer, tarımsal ürünlerin pazarlanmasında üreticinin karşı karşıya kaldığı yapıyı ise şu sözlerle eleştirdi:
“Bu yıl buğdayda, arpada, pamukta, ayçiçeğinde, mısırda, fındıkta, çayda, fasulyede, mercimekte, nohutta beklediği fiyatlar oluşmadı. Tüccara mahkûm bir piyasa var.”
Kamunun tarımsal piyasada daha etkin olması gerektiğini savunan Gürer, çiftçi refahının sağlanmasının kamu desteği olmadan mümkün olmadığını ifade etti.
“Kamu bu işin içinde olmadıktan sonra çiftçi refahını sağlamak olası değil.”
“Taban fiyat uygulanmalı”
Gürer, tarımın sürdürülebilirliği için üreticinin girdi maliyetlerini karşılamasının ve bunun üzerine makul bir gelir elde etmesinin sağlanması gerektiğini belirtti.
Bu kapsamda kamucu bir anlayışla hareket edilmesi gerektiğini savunan Gürer, alım fiyatı yerine taban fiyat uygulanmasını önerdi.
“Girdi maliyetleri artı bir makul kârla tarımın sürdürülebilirliği sağlanabilir. Bunun için de anlayışın değişmesi gerekir.”
Gürer, çiftçinin finansman yükünün azaltılması gerektiğini de belirterek, “Mutlak surette kamucu bir anlayışla alım fiyatı değil taban fiyatı uygulanarak, kredi borçları ertelenerek, faizleri silinerek çiftçiye ciddi anlamda destek sağlanırsa üretimimiz artar, ithalata ihtiyaç kalmaz.” ifadelerini kullandı.
“Yerli üretici desteklenmeli”
Yerli üreticinin desteklenmesi ve kırsal nüfusun yeniden güçlendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, bunun hem büyük kentlerdeki baskının azaltılmasına hem de tarımsal ürünlerin işlenerek daha yüksek katma değerle değerlendirilmesine katkı sağlayacağını söyledi.
Gürer, tarımsal ürünlerin yalnızca ham madde olarak satılması yerine işlenmiş, dondurulmuş ve katma değerli ürünlere dönüştürülerek yurt dışına ihraç edilmesi gerektiğini ifade etti.
“Yerli üretici desteklenirse, kırsala göçü yeniden sağlarsak hem büyük kentler rahatlar hem de Türkiye ürettiği ürünü işlenmiş, dondurulmuş, katma değerli ürüne dönüştürerek yurt dışına satarak da bu anlamda gelir sağlar.”
Küçük aile işletmeleri ve kooperatifçilik vurgusu
Gürer, işsizliğin önlenmesi ve kırsal üretimin güçlendirilmesi açısından küçük aile tipi üreticilerin desteklenmesi gerektiğini belirtti. Kooperatifçiliğin de yeniden düzenlenerek çiftçi lehine bir yapıya kavuşturulmasını önerdi.
Üretim öncesinden üretim sonrasındaki pazarlama aşamasına kadar kooperatiflerin daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini ifade eden Gürer, şöyle konuştu:
“İşsizliği önlemek için de küçük aile tipi üreticiler desteklenmeli, kooperatifçilik yeniden düzenlenip tarım kooperatifçiliği çiftçi lehine olacak biçimde oluşturulmalı.”
Kooperatiflerin üretim öncesi, üretim süreci ve üretim sonrasında pazarlamada etkin olması gerektiğini belirten Gürer, bu yapının hem üreticinin kazanmasına hem de tüketicinin daha uygun fiyatla ürüne ulaşmasına katkı sağlayacağını savundu.
Gürer, tarımsal ürünlerin tüketiciye ulaşmasındaki mevcut yapıya ilişkin değerlendirmesinde ise aracılık sistemi, tüccarın piyasadaki ağırlığı ve ithalatı sorun olarak gördüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu sayede hem üreten kazanır hem tüketime uygun fiyatla ürün giderek Türkiye'deki raftaki pahalılığın önüne geçilir. Aracılık sistemi, tüccarın varlığı ve de ithalat bu sistemde sorun yaratıyor. Bu sorun görülmeli ve çözüm üretilmelidir.”
