Science: AB'nin pestisit planı Türkiye'yi de etkileyebilir

BRÜKSEL — Avrupa Birliği'nin pestisit kullanımına ilişkin mevzuatta hazırladığı yeni düzenleme, Türkiye'nin Avrupa pazarına yaptığı yaş meyve, sebze ve diğer tarım ürünleri ihracatı açısından da yakından izleniyor.

Science dergisinde yayımlanan değerlendirmeye göre, Avrupa'daki 27 araştırma kuruluşundan bilim insanı, Avrupa Komisyonu'nun hazırladığı "Omnibus Simplification Package (Basitleştirme Paketi)" kapsamında pestisit denetimlerinin gevşetilmesinin çevre ve insan sağlığı açısından önemli riskler oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Araştırmacılar, önerilen değişikliklerin mevcut denetim mekanizmasını zayıflatabileceğini ve zararlı etkileri bulunan bazı pestisitlerin piyasada daha uzun süre kalmasına neden olabileceğini belirtti.

Mevcut sistem 10 yılda bir denetim öngörüyor

Avrupa Birliği'nde aktif pestisit maddeleri, mevcut uygulamaya göre her 10 yılda bir yeniden değerlendiriliyor.

Bilim insanlarının paylaştığı verilere göre, 2011 yılından bu yana gerçekleştirilen incelemelerde;

• 59 aktif madde, insan sağlığı veya çevre açısından risk taşıdığı gerekçesiyle onay alamadı.
• 96 aktif madde ise başvuru sahiplerinin süreçten çekilmesi nedeniyle yeniden değerlendirmeyi tamamlayamadı.

Bu veriler, mevcut sistemin piyasadaki riskli maddelerin belirlenmesinde aktif rol oynadığını ortaya koyuyor.

Ruhsat süresi 15 yıla çıkarılabilir

Bilim insanlarının eleştirdiği tekliflerden biri de pestisit ürünlerinin ruhsat süresinin uzatılması oldu.

Yeni düzenleme kabul edilirse;

• mevcut 10 yıllık ruhsat süresi 15 yıla çıkarılabilecek,
• birçok pestisit için zorunlu periyodik yeniden değerlendirme kaldırılabilecek.

Araştırmacılara göre bu durum, yeni bilimsel bulguların değerlendirme sistemine daha geç yansımasına neden olabilir.

Geçiş süresi üç yıla kadar uzayabilecek

Mevcut uygulamada sağlık veya çevre açısından risk tespit edilen pestisitler için tanınan geçiş süresi en fazla 18 ay ile sınırlı.

Yeni teklif ise bu sürenin 3 yıla kadar uzatılabilmesini öngörüyor.

Bilim insanları, bunun çevre ve halk sağlığı açısından ilave risk oluşturabileceğini ifade ediyor.

Bilim insanları: Sorunlar denetimi azaltarak çözülemez

Araştırmacılar mevcut risk değerlendirme sisteminin kusursuz olmadığını da kabul ediyor.

Değerlendirmeye göre sistem;

• birçok canlı türü üzerindeki etkileri yeterince incelemiyor,
• pestisitlerin birlikte oluşturduğu etkileri tam olarak değerlendiremiyor,
• dolaylı ekolojik etkileri sınırlı ölçüde analiz ediyor.

Ancak bilim insanları, bu eksiklerin çözümünün denetimi azaltmak değil, mevcut sistemi daha da güçlendirmek olduğunu savunuyor.

Daha güçlü izleme sistemi önerildi

Araştırmacılar çözüm olarak;

• daha fazla canlı türünün risk değerlendirmesine dahil edilmesini,
• bilimsel çalışmaların daha şeffaf yürütülmesini,
• pestisit kullanımının daha etkin izlenmesini,
• saha verileri ile risk değerlendirmesi arasında sürekli geri bildirim mekanizması kurulmasını öneriyor.

Uzmanlara göre bu yaklaşım hem çevrenin hem de insan sağlığının daha etkin korunmasına katkı sağlayabilir.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ