Kazakistan’da buğday rekoltesinde yüzde 20 düşüş bekleniyor

KAZAKİSTAN — Uluslararası Tahıl Konseyi, Kazakistan’ın 2026 yılı buğday üretiminin geçen yılki 19,3 milyon tonluk seviyeden 15,3 milyon tona gerilemesini bekliyor. Bu tahmin, üretimde yıllık bazda 4 milyon tonluk ve yaklaşık yüzde 20’lik düşüş anlamına geliyor.

Konseyin temmuz ayı değerlendirmesinde yer alan tahmine göre, 2026 üretimi 15,3 milyon ton olacak. Geçen yılki üretim ise 19,3 milyon ton olarak gerçekleşmişti.

Ancak hasada başlayan Kazakistanlı çiftçilerin saha gözlemleri, gerçekleşecek rekoltenin Konsey tahmininden de düşük olabileceğine işaret ediyor. Çiftçiler, buğday üretiminin 2025'e göre yüzde 30'a varan oranda gerileyerek 13-13,5 milyon ton seviyesinde kalabileceğini öngörüyor.

Erken ekimler sıcak havadan etkilendi

Bu sezon Kazakistan’da üretimi zorlayan temel faktörlerin başında erken başlayan ilkbaharın ardından gelen aşırı sıcak yaz dönemi gösteriliyor.

Birçok çiftçi, ilkbahardaki toprak neminden yararlanabilmek amacıyla ekime mayıs ayının ilk yarısında başladı. Ancak erken ekilen alanlar, özellikle çiçeklenme döneminde 30 derecenin üzerindeki sıcaklıklara maruz kaldı.

Kaynak değerlendirmesine göre, yüksek sıcaklıklar buğdayda polenin verimliliğini olumsuz etkileyerek başaklarda tane oluşumunun yetersiz kalmasına neden oldu. Bu nedenle bazı tarlalarda başakların tamamen boş kaldığı veya yalnızca kısmen tane oluşturduğu belirtiliyor.

Erken ekilen tarlaların dışarıdan bakıldığında iyi durumda görünmesine rağmen beklenen verimin alınamadığı ifade ediliyor. İlkbahar neminden yararlanan bitkilerin güçlü bir vejetatif gelişim gösterdiği, ancak bunun doğrudan tane verimine yansımadığı kaydediliyor.

Verim bazı bölgelerde 10-12 dekara geriledi

Genellikle dekara 20 sentinelden, yani 200 kilogramdan fazla verim alınan ileri düzey işletmelerde dahi erken ekilen buğdaylarda mevcut verimin 10-12 sentinere, yani yaklaşık 100-120 kilograma kadar gerilediği belirtiliyor.

Yağışların da yetersiz kaldığı alanlarda ise verimin 6-7 sentiner, başka bir ifadeyle yaklaşık 60-70 kilogram/dekar seviyesini aşmadığı aktarılıyor.

Kuzey bölgelerinde daha uygun kabul edilen mayıs ayının ikinci yarısında ekilen tarlalarda ise verimin daha yüksek olması bekleniyor. Buna karşın bu alanlarda da verimin 14-15 sentiner/dekar, yani yaklaşık 140-150 kilogram/dekar seviyesinde kalabileceği tahmin ediliyor.

Çiftçiler fiyat artışı bekliyor

Kazakistanlı çiftçiler, düşük rekoltenin piyasadaki buğday fiyatlarını yukarı çekmesini bekliyor.

Çiftçilerin beklentisi, üretimdeki kaybın etkisiyle buğday fiyatlarının yaklaşık yüzde 10 artması. Üreticiler, olası fiyat artışının düşük verim nedeniyle oluşacak gelir kaybını en azından kısmen telafi etmesini umuyor.

Uluslararası Tahıl Konseyi'nin 15,3 milyon tonluk tahmini gerçekleşirse, Kazakistan'ın 2026 buğday üretimi geçen yılki 19,3 milyon tona göre 4 milyon ton daha düşük olacak. Çiftçilerin öngördüğü 13-13,5 milyon tonluk üretim gerçekleşirse, geçen yıla kıyasla kayıp 5,8-6,3 milyon tona ulaşabilecek.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ