EZZİB: Zeytinyağında tarihi rekolte fiyat krizine dönmesin

İZMİR — Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB), düzenlediği "Basın Buluşması" kapsamında sektörün mevcut durumunu, küresel gelişmeleri ve geleceğe yönelik stratejik hamlelerini kamuoyuyla paylaştı. Toplantıda konuşan EZZİB Yönetim Kurulu Başkanı Emre Uygun; İspanya, İtalya, Yunanistan, Tunus ve Türkiye’de yüksek rekolteli bir sezonun yaklaştığını müjdeleyerek, bu bolluğun doğru yönetilmemesi halinde üretici ve ihracatçı için ciddi riskler barındırdığına dikkat çekti.

"İhracat Kanalları Açık Kalmalı, Fiyat Krizi Engellenmeli"

Sahadan gelen ilk verilerin tarihin en güçlü üretim dönemlerinden birine işaret ettiğini belirten Emre Uygun, "Ağaçlarımızdaki verimlilik bizlere muazzam bir ürün bolluğunun müjdesini veriyor. Ancak bu durum, doğru politikalarla yönetilmediği takdirde üretici için bir fiyat krizine, ihracatçı için ise stok yüküne dönüşebilir. Devasa rekolteyi katma değere dönüştürebilmemiz için dökme, varilli veya ambalajlı ayrımı yapılmaksızın tüm ihracat kanallarının açık kalması sektörümüzün geleceği için hayati önemdedir" dedi.

Maliyetlerin hızla yükseldiğini vurgulayan Uygun; enerji, işçilik, sulama, hasat, ambalaj, lojistik ve finansman giderlerinin üretici ve sanayici üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu söyledi. İhracatçının uluslararası pazarda rekabet edebilmesi için öngörülebilir bir kur politikasına ihtiyaç duyulduğunu ifade eden EZZİB Başkanı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yüzde 3 olan döviz dönüşüm desteğinin yüzde 10’u çıkarılması talebinde bulundu.

Zeytinyağı İhracatında Yüzde 62'lik Daralma

31 Mayıs 2026 itibarıyla netleşen sezon verilerini paylaşan Uygun, toplam sektör ihracatının 260 milyon dolar seviyesinde kaldığını açıktı. Küresel fiyatlardaki gerileme ve iç piyasaya yönelik idari tedbirlerin etkisiyle toplam ihracat gelirlerinde yüzde 34 düşüş yaşandığını kaydeden Uygun, "Sofralık zeytin ihracatımız 172,5 milyon dolarla güçlü seyrini korurken, zeytinyağı ihracatımız değer bazında yüzde 62’lik bir düşüşle 69 milyon dolara geriledi. Yasaklayıcı tedbirler yerine serbest piyasa koşullarının işlediği öngörülebilir politikalar uygulamak zorundayız" diyerek veri odaklı yönetimin önemine değindi. EZZİB, bu kapsamda Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile iş birliği yaparak Tarım ve Orman Bakanlığı’na sunulmak üzere "Çevrimiçi Zeytinyağı Üretim Takip Sistemi" taslağı hazırladıklarını duyurdu.

Hedef Uzak Ülkeler ve Yeni Gıda Güvenliği Standartları

EZZİB Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı M. Kadri Gündeş, Ticaret Bakanlığı’nın 'Uzak Ülkeler Stratejisi' doğrultusunda ABD, Kanada, Japonya, Brezilya ve Avustralya gibi pazarlara yönelik ticaret heyetlerini ve fuar katılımlarını hızlandıracaklarını belirtti. Gündeş ayrıca, İspanya ve İtalya örneğinde olduğu gibi turizm ile zeytinyağı tanıtımının birlikte yürütülmesinin markalaşmaya büyük katkı sağlayacağını ekledi.

Küresel pazarda kalıcı olmanın gıda güvenliği standartlarından geçtiğini hatırlatan EZZİB Yönetim Kurulu Üyesi Rahmi Balsarı ise Avrupa Birliği’nde mineral yağ kalıntılarına (Mosh Moah) yönelik toleransın sıfıra indirilmesinin ihracatta risk yarattığını belirtti. Yasal limitlerin 2027 yılında devreye girmesinin beklendiğini ancak bu sürenin 2030’a ertelenmesi için diplomatik girişimlerin sürdüğünü ifade eden Balsarı, üreticileri mekanik hasat yağları ve lojistik süreçlerdeki kontaminasyon riskine karşı uyardı.

E-Ticarette Tağşişle Mücadeleye "QR Kod" Çözümü

Zeytinyağında taklit ve tağşişin online satış kanallarında çok ciddi boyutlara ulaştığını ifade eden EZZİB Yönetim Kurulu Üyesi Vural Gözgeç, internet üzerinden 750 liraya satılan 5 litrelik yağların analizlerinde yüzde 99 pamuk yağı tespit ettiklerini açıkladı.

Anayasa Mahkemesi’nin 2 Haziran 2026 tarihli kararıyla online pazar yerlerinin de ayıplı maldan müteselsil sorumlu tutulmasının önünün açıldığını belirten Gözgeç, bu 9 aylık geçiş sürecinde yeni cezai altyapılar üzerinde çalıştıklarını aktardı. Gözgeç, tağşişi kökten çözmek için Rusya modelindeki gibi ulusal izlenebilirlik sağlayan, sadece belirli kriterleri karşılayan tescilli markalara verilecek bir "QR Kod (Dijital Etiketleme)" sistemini Ticaret Bakanlığı bünyesinde hayata geçirmek istediklerini sözlerine ekledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ