Aygun: Çiftçi borcu 1,2 trilyon, icralık borç dört kat arttı

CHP Tekirdağ Milletvekili Dr. İlhami Özcan Aygun, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında iktidarın tarım politikalarını eleştirerek, çiftçi borçlarının son bir yılda hızla arttığını ve üreticinin krediye dahi erişemez hale geldiğini söyledi.

Aygun, çiftçi borçlarının 2024 Kasım–2025 Kasım döneminde yüzde 43 oranında artarak 837 milyar liradan 1 trilyon 198 milyar liraya yükseldiğini belirtti. Aynı dönemde takibe düşen borçların 3 milyar liradan 12 milyar liraya çıktığını kaydeden Aygun, “Çiftçinin icralık borcu dört kat arttı” dedi.

“Sudan ve Venezuela macerası sona erdi”

Türkiye’nin bir dönem tarımda kendi kendine yeten bir ülke olduğunu hatırlatan Aygun, iktidarın Sudan ve Venezuela’da tarımsal üretim arayışına girmesini eleştirdi. Kasım 2018’de Sudan’da 1 milyon dönüm arazi kiralandığını, 2022’de ise Venezuela’da benzer bir girişimde bulunulduğunu anımsatan Aygun, bu projelerin üreticiye değil bürokrasiye yarar sağladığını savundu.

Kuraklık ve sulama uyarısı

Türkiye’nin art arda zirai don ve kuraklıkla karşı karşıya kaldığını belirten Aygun, tarımda vahşi sulama oranının yüzde 62 seviyesinde olduğunu söyledi. Tekirdağ’da damlama ve kapalı sulama oranının yalnızca yüzde 6 olduğunu ifade eden Aygun, bu tabloyla kuraklıkla mücadelenin mümkün olmadığını dile getirdi.

Aygun, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) verilerine atıf yaparak, iklim değişikliği nedeniyle buğday, mısır, çeltik ve pamuk gibi temel ürünlerde 2080 yılı senaryolarında yüzde 5 ila yüzde 20 arasında verim kaybı beklendiğini, en yüksek kaybın Trakya’da öngörüldüğünü söyledi.

“Gıda güvenliği tehlikede”

Zeytinlik alanların imara açılmasını da eleştiren Aygun, iklim değişikliğine uygun ürün deseni planlamasının zorunlu olduğunu vurguladı. Tarım sektörünün son yıllarda ciddi biçimde küçüldüğünü belirten Aygun, çiftçinin kazanamadığı, tüketicinin ise uygun fiyatlı gıdaya erişemediği bir sürecin yaşandığını ifade etti.

Borçlara yapılandırma çağrısı

Aygun, takibe düşen çiftçi borçlarının iki yıl ödemesiz dönem tanınarak, beş eşit taksitte yapılandırılması çağrısında bulundu. Aksi halde yaşanacak mağduriyetin sorumluluğunun iktidara ait olacağını söyledi.

“Bağ-Kur borcu olan çiftçi kredi kullanamıyor”

30 Ekim 2025 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile getirilen yeni kredi şartlarını da eleştiren Aygun, Tarım Bağ-Kur ve vergi borcu olan çiftçilerin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden kredi kullanamadığını belirtti. Bu uygulamanın üreticiyi daha da zor durumda bıraktığını ifade eden Aygun, düzenlemenin derhal gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.