APK-Inform: Ukrayna kolza ihracatı 9 sezonun dibinde

KİEV — APK-Inform tarafından açıklanan operasyonel verilere göre, Ukrayna'nın 2025/26 sezonundaki kolza ihracatı 1,9 milyon ton olarak gerçekleşti. Bu miktar önceki sezona göre yüzde 39 düşüş anlamına gelirken, son dokuz sezonun en düşük ihracat seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Verilere göre yaklaşık son yirmi yıl içinde ilk kez Ukrayna'da üretilen kolzanın yalnızca yüzde 59-60'lık bölümü ihraç edildi. Önceki yıllarda toplam arzın ortalama yüzde 85'i dış pazarlara gönderiliyordu. Böylece ürünün daha büyük bölümü ülke içinde işlenmeye başladı.

APK-Inform, ihracattaki sert düşüşün temel nedenleri arasında kolzaya getirilen yüzde 10 ihracat vergisini gösterdi. Vergi uygulaması, Ukraynalı yağlı tohum işleyicilerinin iç piyasadaki rekabet gücünü artırırken, ihracat hacmini sınırlandırdı.

Bir diğer önemli etken ise 2025 ilkbaharında yaşanan don olayları oldu. Olumsuz hava koşulları nedeniyle kolza üretimi son dört yılın en düşük seviyesine geriledi.

Rapora göre Avrupa Birliği'nde 2025 yılında kolza üretiminin artması da Ukrayna'nın ihracatını etkileyen faktörlerden biri oldu. Buna rağmen Avrupa pazarı ithal hammaddeye bağımlılığını sürdürürken, talebin hâlen iç üretimin üzerinde olduğu belirtildi.

2025/26 sezonunda Ukrayna'nın kolza ihracatının yüzde 91'i Avrupa Birliği ülkelerine yapıldı. Ancak AB'ye yapılan sevkiyatlar miktar bazında yüzde 38 azalarak 1,73 milyon tona geriledi.

Ülke bazında en büyük ithalatçı 876 bin ton ile Almanya olurken, onu 453 bin tonla Belçika ve 247 bin tonla Hollanda takip etti.

APK-Inform, 2026/27 sezonunda da ihracatta güçlü bir toparlanma beklemiyor. Kuruluşa göre bu yıl kolza ekim alanları da ani sıcaklık değişimlerinden olumsuz etkilendi. Özellikle Ukrayna'nın orta ve güney bölgelerinde bazı tarlaların buz tabakası altında kalması nedeniyle önemli ürün kayıpları yaşandı.

Raporda ayrıca ihracat vergisinin yürürlükte kalmaya devam edeceği belirtilirken, ihracat potansiyelinin önümüzdeki dönemde de büyük ölçüde iç işleme sanayisinin ekonomisi ve Ukraynalı işleyicilerin kârlılığı tarafından belirleneceği ifade edildi.

APK-Inform'un tahminlerine göre, 2026 yılında 3,6 milyon ton kolza üretimi beklenirken, 2026/27 sezonunda ihracatın 2,1-2,2 milyon ton seviyesine ulaşabileceği öngörülüyor. Bu miktar bir önceki sezona göre yaklaşık yüzde 18 artış anlamına gelse de son yılların ortalamasının altında kalmaya devam edecek.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ