Mısır fiyatlarında iki risk: Üretici “sentetik PUT”a yöneldi

Dünya

ROSARIO — Mısır fiyatlarında önümüzdeki döneme ilişkin iki zıt senaryo öne çıkıyor. Avrupa’da üretimin sert şekilde düşmesi, Brezilya’da olumsuz hava koşullarının etkili olması ve Karadeniz’deki lojistik sorunların 2027’ye kadar sürmesi halinde fiyatların yükselmesi beklenirken; Avrupa’da kuraklığın üretimi fazla etkilememesi, Brezilya’nın ana tarım bölgesinde yeterli yağış alınması ve Rusya ile Ukrayna arasında yeni bir lojistik anlaşma sağlanması durumunda fiyatların sert gerilemesi ihtimali bulunuyor.

Bu belirsizlik ortamında mısır üreticileri açısından temel sorun, fiyatların hangi yönde hareket edeceğini önceden bilemeden satış fiyatını planlayabilmek. Bu nedenle fiyat düşüşüne karşı korunurken olası yükselişlerden de yararlanmayı hedefleyen “sentetik PUT” stratejisi gündeme geliyor.

İki farklı fiyat senaryosuna karşı korunma

Mısır fiyatlarının yükselmesi durumunda üretici daha yüksek gelir elde edebilirken, sert düşüşler üretim döneminde yapılan maliyet hesaplarını ve beklenen kârlılığı olumsuz etkileyebiliyor.

Fiyat düşüşü riskine karşı kullanılan temel yöntemlerden biri PUT opsiyonu satın almak. PUT, belirli bir fiyattan satış yapma hakkı sağlayarak fiyatın düşmesine karşı bir taban oluşturmayı amaçlıyor. Bunun karşılığında opsiyonu satın alan taraf prim ödüyor.

“Sentetik PUT” stratejisinde ise farklı bir yapı kullanılıyor. Üretici gelecekteki satış işlemiyle kendisine bir fiyat tabanı oluştururken, aynı zamanda CALL opsiyonu satın alıyor.

CALL opsiyonu yükseliş fırsatını koruyor

CALL opsiyonu, alıcısına belirli bir kullanım fiyatından vadeli işlem kontratını satın alma hakkı veriyor ancak bu hakkı kullanma zorunluluğu getirmiyor. Bu hak karşılığında prim ödeniyor.

Örneğin mısır fiyatının belirlenen seviyenin üzerine çıkması halinde CALL opsiyonu, üreticinin fiyat artışından yararlanmasına imkan sağlayabiliyor. Fiyat yükselmezse opsiyon kullanılmayabiliyor ve ödenen prim işlem maliyeti olarak kalıyor.

Bu nedenle sentetik PUT stratejisinin temel mantığı, fiyat düşüşüne karşı bir taban oluştururken fiyat yükselirse bu artıştan yararlanma imkanını korumak olarak özetlenebilir.

Nisan 2027 Rosario mısırı için 195,5 dolar tabanı

Ceres Tolvas Tahıl Masası Müdürü Nicolás Juan Cruz Daulerio, 14 Ağustos'ta gerçekleştirilen işlemler üzerinden bu stratejiye ilişkin bir örnek paylaştı.

Verilen örnekte Nisan 2027 Rosario mısırı için ton başına 195,5 dolar seviyesinde bir fiyat tabanı oluşturulabildiği belirtildi.

İşlemin diğer ayağında ise ton başına 4,5 dolar prim gerektiren bir CALL opsiyonu kullanıldı. Bu yapı, mısır fiyatının 200 dolar/tonun üzerine çıkması halinde oluşabilecek yükselişlerden yararlanma imkanını koruyor.

Prim maliyeti ton başına 4,5 dolar

CALL opsiyonu için ödenen 4,5 dolar/ton prim, 200 dolar/tonluk fiyat seviyesine göre yüzde 2,25 maliyete karşılık geliyor.

Hesaplama:

4,5 ÷ 200 × 100 = %2,25

İşlem örneğinde ortalama mısır verimi 75 kental/hektar, yani 7,5 ton/hektar olarak ele alınıyor.

Ton başına 4,5 dolarlık prim üzerinden hektar başına hesaplanan maliyet ise:

7,5 ton × 4,5 dolar = 33,75 dolar/hektar

oluyor. Bu tutar işlem değerlendirmesinde yaklaşık 35 dolar/hektar olarak ifade ediliyor.

Söz konusu maliyetin toplam üretim maliyetinin yaklaşık yüzde 3,5'ine karşılık geldiği belirtiliyor.

Fiyat düşerse taban, yükselirse fırsat

Stratejinin nasıl çalıştığını basit bir örnekle açıklamak mümkün.

Mısır fiyatının işlem sonrasında sert şekilde gerileyerek 195,5 dolar/tonun altına inmesi durumunda oluşturulan satış tabanı, üreticinin aşağı yönlü riski azaltmasını amaçlıyor.

Buna karşılık fiyatın 200 dolar/tonun üzerine yükselmesi halinde CALL opsiyonu, üreticinin yükselişten yararlanma imkanını koruyor.

Dolayısıyla strateji, üreticinin yalnızca fiyat düşüşüne karşı sigorta satın alması yerine, aşağı yönlü riski sınırlarken yukarı yönlü fiyat hareketine de açık kalmasını hedefliyor.

“Korunmak” ile satış taahhüdü farklı

Tarımsal emtia piyasalarında vadeli işlemler ve opsiyonlarla yapılan fiyat koruması ile fiziksel ürün satış taahhüdünün aynı olmadığına da dikkat çekiliyor.

A3 Mercados’ta vadeli işlemler ve tarımsal opsiyonlarla oluşturulan pozisyonların, kontrat vadesinden önce ters işlemle kapatılabildiği ve fiziksel ürün teslimi zorunluluğunun bulunmadığı belirtiliyor.

Forward satışlarda ise fiziksel ürün teslimine ilişkin farklı bir sözleşme yapısı bulunuyor.

Erken fiyatlama üreticiye planlama imkanı sağlıyor

Tahıl üretiminde satış fiyatlarının hasattan önce oluşturulabilmesi, üreticilerin yalnızca fiyat riskini değil, lojistik ve finansal planlamayı da daha erken yapmasına imkan sağlayabiliyor.

Mısır fiyatlarının uluslararası üretim, hava koşulları ve lojistik gelişmelerden etkilenebildiği bir dönemde, üreticinin farklı fiyat senaryolarına karşı önceden pozisyon alması, beklenen kârlılık ile gerçekleşen sonuç arasındaki farkın yönetilmesine yardımcı olabiliyor.

Bu çerçevede “sentetik PUT”, mısır fiyatlarının düşmesi halinde belirli bir taban oluşturmaya çalışırken, fiyatların yükselmesi halinde de bu hareketten yararlanma imkanını koruyan bir fiyat risk yönetimi yöntemi olarak öne çıkıyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ