Abiove: Brezilya'nın soya yağı ihracatı 2 milyon tonu aşabilir

BREZİLYA — Brezilya'nın 2026 yılı soya yağı ihracatının, uluslararası talepteki artışın etkisiyle yıl başında yapılan tahminlerin üzerine çıkarak 2 milyon metrik tona ulaşabileceği öngörülüyor. Piyasa temsilcileri, ihracattaki artışın soya yağı fiyatlarını destekleyebileceğini ve biyodizel üretim maliyetlerini yükseltebileceğini belirtirken, ülke içi arzın hem biyodizel hem de gıda sanayisinin ihtiyacını karşılayacak seviyede kalmasının beklendiğini ifade ediyor.

Sektör temsilcilerine göre, Brezilya Bitkisel Yağ Sanayicileri Birliği (Abiove) yılın başında 2026 yılı ihracatını 1,6 milyon ton olarak tahmin etmişti. Ancak Brezilya Ticaret Bakanlığı (MDIC) verilerine göre yalnızca 2026'nın ilk altı ayında 1 milyon ton soya yağı ihraç edildi. Bu gelişme, yıl sonu ihracatının 2 milyon tona ulaşabileceği beklentisini güçlendirdi.

İhracat daha cazip hale geldi

Uluslararası piyasalarda oluşan fiyat avantajı, özellikle dikey entegre çalışan şirketler açısından soya yağını biyodizel üretiminde kullanmaktan ziyade ihraç etmeyi daha kârlı hale getirdi.

Argus verilerine göre geçtiğimiz hafta:

• Paranaguá Limanı'nda soya yağı ortalama 1.170 ABD doları/ton (yaklaşık 5.958 real/ton) seviyesinde işlem gördü.
• Paraná–Santa Catarina bölgesinde biyodizel sözleşmelerinin ortalama fiyatı ise 5.628 real/ton oldu.

Mato Grosso eyaletinde de benzer tablo görüldü.

• Soya yağı ortalama 5.725 real/ton seviyesinde fiyatlandı.
• Aynı dönemde biyodizel sözleşmeleri kuzey bölgede 5.405 real/ton, güney bölgede ise 5.551 real/ton seviyesinde gerçekleşti.

Bu fiyat farkı, ihracatın biyodizele kıyasla daha yüksek getiri sağlamasına neden oluyor.

Biyodizel sektörü fiyat baskısı oluşturuyor

Sektörde dikey entegrasyona sahip olmayan biyodizel üreticileri ise soya yağı tedarik maliyetlerini düşürmeye çalışıyor.

Sektör kaynaklarına göre biyodizel üreticileri, iki aylık dönemler halinde yapılan biyoyakıt satış sözleşmelerindeki daha düşük kâr marjları nedeniyle soya yağı alımlarında daha düşük fiyat teklif ediyor.

Buna rağmen biyodizel sektörü, Brezilya'da soya yağı sanayisinin en büyük müşterisi olmayı sürdürüyor.

Üretimin yarısından fazlası biyodizele gidiyor

Argus tahminlerine göre 2025 yılında yaklaşık 6,7 milyon ton soya yağı biyodizel üretiminde kullanıldı.

Bu miktar, ülkenin toplam soya yağı üretiminin yaklaşık %56'sına karşılık geliyor.

Aynı dönemde ihracat ise 1,3 milyon ton seviyesinde gerçekleşirken, bu miktar toplam üretimin yaklaşık %11'ini oluşturdu.

Karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde;

• 2026 ihracat beklentisi 1,6 milyon tondan 2 milyon tona yükselmiş durumda.
• İlk altı ayda gerçekleştirilen 1 milyon tonluk ihracat, yıl sonu hedefinin yaklaşık %50'sine ulaşıldığını gösteriyor.
• 2025 yılında biyodizel sektörü, ihracata kıyasla yaklaşık beş kat daha fazla soya yağı tüketti.

Endonezya ve Malezya talebi artırıyor

Uluslararası talepteki artışın arkasında, dünyanın en büyük palm yağı üreticileri arasında bulunan Endonezya ve Malezya'nın biyodizel politikaları yer alıyor.

Endonezya, dizel yakıta zorunlu biyodizel karışım oranını %40'tan %50'ye yükseltti. Bu uygulamanın ülke içinde palm yağı tüketimini artırarak ihracat arzını azaltması bekleniyor.

Ülkede yaşlanan palm ağaçları, yeniden dikim çalışmalarındaki yavaşlama ve verim kayıpları da küresel palm yağı arzını baskılayan unsurlar arasında gösteriliyor.

Malezya ise biyodizel kullanım oranını kademeli olarak artırmayı planlıyor. Ülkede ulusal zorunlu karışım oranı halen %10 seviyesinde bulunurken, bazı bölgelerde %20 uygulaması yürürlükte. Hükümet, kara taşımacılığında biyoyakıt kullanımını 2030 yılına kadar %30'a çıkarmayı hedefliyor.

Uzmanlar, bu gelişmelerin önümüzdeki dönemde Brezilya'nın soya yağı ihracatını desteklemeye devam edebileceğini ve küresel bitkisel yağ piyasasında fiyatların yönü üzerinde etkili olabileceğini değerlendiriyor.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ