BALIKESİR — İYİ Parti Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, Edremit’te zeytin üreticisi İsmail Bozkurt’un bahçesinde üreticilerin sorunlarını dinledi. Görüşmede artan gübre, mazot ve işçilik giderleri, zeytinin alım fiyatı ile market fiyatı arasındaki fark ve zeytinyağı üretim maliyetleri gündeme geldi. Edremit Belediye Başkanı Mehmet Ertaş ise zeytinyağı üreticisine kilogram başına 50 TL prim desteği verilmesini istediklerini belirtti.
“Üretici artık bunalmış durumda”
Doğma büyüme Edremitli olduğunu ve kendisini bildi bileli zeytincilik yaptığını anlatan üretici İsmail Bozkurt, zeytin ağaçlarına duyduğu bağlılığa rağmen artan maliyetlerin üretimi zorlaştırdığını söyledi.
Bozkurt, “Zeytini çok seviyoruz, toprağı çok seviyoruz ama maalesef baktığın zaman hep maliyetler üstüne koyuyor, üstüne koyuyor.” dedi.
Zeytin hasadından önce ağaçların bakımının sürdüğünü anlatan Bozkurt; bordo bulamacı uygulaması, gübreleme, budama ve zararlılarla mücadele gibi işlemlerin üreticiye sürekli maliyet çıkardığını ifade etti.
Üreticinin yalnızca yetiştirme aşamasında değil, ürününü satarken de belirsizlik yaşadığını belirten Bozkurt, tüccarların açıklayacağı fiyatları beklediklerini dile getirdi.
“Üreten biziz, markette 400 lira”
Bozkurt, üreticinin elinden çıkan zeytin ile markette tüketiciye sunulan ürünün fiyatı arasındaki farka dikkat çekti. Bazı zeytinlerin üreticiden kilogram başına 40–50 TL civarında alınabileceğini düşündüğünü, buna karşılık markette çok daha yüksek etiketlerle karşılaştığını söyledi.
“Üreten biz, gübre atan biz, ilaç atan biz, mücadele eden biz.” diyen Bozkurt, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını savundu.
Zeytinciliği sürdürmek istediğini ancak yaşananların kendisini üzdüğünü belirten Bozkurt, “Biz yatarak para istemiyoruz.” sözleriyle üreticinin beklentisini dile getirdi. Genç kuşakların zeytinciliğe ilgisinin azalmasından da endişe duyduğunu ifade etti.
Kuraklık, yağ verimini de etkiliyor
Bozkurt, zeytinin fabrikada sıkılmasıyla elde edilen yağ miktarının da üreticinin gelirini etkilediğini anlattı. Önceki yıllarda daha yüksek randımanlar gördüklerini, kuraklığın ardından bazı hasatlarda 100 kilogram zeytinden 8 kilogram yağ alabildiğini söyledi.
Üreticinin yalnızca topladığı ürün miktarıyla değerlendirilmemesi gerektiğini savunan Bozkurt, yağ veriminin düşmesinin gelirini azalttığını, buna karşın hasat ve diğer üretim giderlerinin devam ettiğini belirtti.
Zeytinyağında maliyet hesabı 365 TL
2011–2019 yılları arasında Edremit Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı yapan ve bugün Edremit Belediye Başkanlığı görevini yürüten Mehmet Ertaş da zeytin üreticilerinin yaşadığı maliyet ve fiyat sorunlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Ertaş, Edremit Ziraat Odası döneminde yapılan maliyet hesabına değinerek zeytinyağının kilogram maliyetini 281 TL olarak hesapladıklarını, üreticinin geçimini sürdürebilmesi için yüzde 30’luk pay eklendiğinde gerekli fiyatın 365 TL’ye çıktığını söyledi.
Ertaş, “281 lira 1 kilogram zeytinyağının maliyetini bulduk.” diyerek üreticinin sürdürülebilir biçimde üretime devam edebilmesi için maliyetlerin karşılanmasının önemini vurguladı.
Ertaş, görüşmede bölgede en iyi sızma zeytinyağının kilogram fiyatının yaklaşık 200–210 TL seviyesinde olduğunu da belirtti. Bu fiyatın, açıkladığı maliyet hesabının altında kaldığını ifade etti.
Zeytinyağına kilogram başına 50 TL prim talebi
Ertaş, üreticinin maliyet yükünü hafifletmek amacıyla zeytinyağına prim desteği verilmesini istediklerini anlattı. TARİŞ ile görüşmeler yaptıklarını belirten Ertaş, Ege Bölgesi’ndeki ziraat odalarının imzasıyla kilogram başına 50 TL destek talebini ilgili makamlara ilettiklerini söyledi.
Mevcut mazot ve gübre desteklerinin üreticinin karşı karşıya olduğu maliyetler karşısında yetersiz kaldığını savunan Ertaş, zeytinyağına yönelik prim desteğinin yeniden sağlanmasını istedi.
Çömez, konuyu Meclis gündemine taşıyacağını söyledi
Turhan Çömez, görüşmede üreticinin maliyetlerinin azaltılması, desteklerin artırılması, üretim planlaması yapılması ve kooperatiflerin daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini savundu.
Çömez, “Devletin yapması gereken şey şu: Bir, emekçiyi koruyacak. Yani sizi koruyacak. Sizin bu işi devam ettirebilecek güce, kudrete erişmenize yardımcı olacak. Maliyetlerinizi azaltacak, teşvik verecek, destek verecek, planlama yapacak.” ifadelerini kullandı.
Çömez, zeytin ve incir üreticilerinin yaşadığı sorunları ve görüşmede dile getirilen rakamları önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyacağını söyledi.
