İZMİR — Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 azalarak 273 milyon dolara geriledi. İhracat miktarı da 121 bin tondan 87 bin tona düştü. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, yeni sezonda yüksek rekoltenin ihracat fırsatına dönüştürülmesi için üretim maliyetleri ve pazara erişim sorunlarının aşılması gerektiğini belirtti.
Zeytin ve zeytinyağı ihracatında düşüş
Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı, 2025’in ilk dokuz ayında 381 milyon dolar olarak gerçekleşirken 2026’nın aynı döneminde 273 milyon dolara indi. Böylece ihracat geliri 108 milyon dolar azaldı.
Ürün gruplarına göre ihracat verileri de gerilemeye işaret etti. Siyah zeytin ihracatı miktar bazında yüzde 14 azalarak 48,1 bin tona, değer bazında ise yüzde 9 düşerek 127 milyon dolara geriledi.
Yeşil zeytin ihracatı yüzde 19 azalışla 14,4 bin ton olurken bu üründen elde edilen gelir yüzde 11 düşüşle 41,3 milyon dolara indi.
Küresel fiyat hareketleri ve önceki dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarından etkilenen zeytinyağında da düşüş yaşandı. Zeytinyağı ihracat miktarı yüzde 53 azalarak 15,7 bin tona, ihracat geliri ise yüzde 48 gerileyerek 82,1 milyon dolara düştü.
Prina yağı ihracatı da miktar ve değer bazında yüzde 40 azaldı. Bu ürün grubunda ihracat 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar olarak kaydedildi.
Yüksek rekolte ihracat için fırsat oluşturuyor
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, sahadan gelen verilerin 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolteye işaret ettiğini belirtti.
Yüksek üretimin sektör için önemli bir fırsat sunduğunu ifade eden Uygun, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus gibi önemli üretici ülkelerde de yüksek rekolte beklendiğine dikkat çekti. Uygun, bu durumun Türk zeytinyağının ihracat olanaklarını sınırlayabileceğini kaydetti.
Sektörün ihracatını desteklemek amacıyla OLIVEtoLIVE UR-GE projesi, uluslararası fuarlar ve sektörel ticaret heyetleri üzerinden çalışmaların sürdürüleceğini belirten Uygun, ambalajlı ve katma değerli ürünlere odaklanan ihracat stratejisinin de önem taşıdığını vurguladı.
Uygun, 2027 yılında ihracatı korumaya çalışacaklarını, orta vadede ise sektörün ihracatını 1 milyar dolara taşımayı hedeflediklerini ifade etti.
ABD’de ek verginin kaldırılması isteniyor
Uygun, ABD ve Avrupa Birliği pazarlarında uygulanan gümrük vergileri ve kotaların Türk zeytin ve zeytinyağı ihracatının büyümesini sınırladığını belirtti.
ABD pazarında Türk ürünlerine uygulanan yüzde 12,5 oranındaki ilave gümrük vergisinin kaldırılması gerektiğini ifade eden Uygun, Avrupa Birliği’ndeki mevcut 100 tonluk zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona çıkarılmasını talep ettiklerini söyledi.
Sektörün uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artırmak için ticari engellerin azaltılması ve pazara erişim koşullarının iyileştirilmesi gerektiğine işaret etti.
Birleşik Krallık’a sıfır gümrük vergisi talebi
Birleşik Krallık ile yürütülen serbest ticaret anlaşması görüşmelerine de değinen Uygun, Türk zeytin ve zeytinyağı ürünlerinin bu pazara sıfır gümrük vergisiyle girmesini beklediklerini belirtti.
Uygun, yeni sezonda yüksek rekoltenin ihracat artışına dönüştürülebilmesi için pazara erişim olanaklarının geliştirilmesi, ambalajlı ürün ihracatının ve katma değerli ürünlerin payının artırılması gerektiğini vurguladı.
Artan üretim maliyetleri ve finansmana erişim güçlüklerinin de sektörün yeni sezon öncesindeki başlıca sorunları arasında yer aldığını belirten Uygun, üretimdeki artışın ihracat başarısına dönüştürülmesinin önemine dikkat çekti.
