EDREMİT — Özgür Özel, Balıkesir’in Edremit ilçesine bağlı Zeytinli Mahallesi’nde zeytin üreticileriyle bir araya geldi. Üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunlara dikkat çeken Özel, dane zeytine 20 lira, zeytinyağına 50 lira doğrudan prim desteği verilmesini önerdi. Zeytin ve zeytinyağının stratejik ürünler arasına alınacağını belirten Özel, üreticiye alım garantisi ve maliyetleri esas alan taban fiyat uygulaması getireceklerini söyledi.
“Zeytin üreticisi iflasın eşiğinde”
Edremit’in zeytinciliğin önemli merkezlerinden biri olduğunu belirten Özel, üreticilerin bu yıl ağır bir ekonomik krizle karşı karşıya kaldığını ifade etti. Zeytin hasat döneminde olunmasına rağmen üreticilerin siyasetçileri dinlemek için tarladan ayrılmak zorunda kaldığını söyleyen Özel, bunun üreticinin yaşadığı sıkıntının boyutunu gösterdiğini dile getirdi.
Zeytin üreticilerinin hasat, taşıma ve sıkım maliyetlerini karşılamakta zorlandığını belirten Özel, bazı üreticilerin toplama ve sıkım masraflarını karşılayamadığı için zeytinini dalında bırakmak zorunda kaldığını aktardı.
“Maliyet 75 lira, alım fiyatı 40-50 lira”
Zeytinde üretim maliyetleri ile alım fiyatları arasındaki farkın üreticiyi zarara uğrattığını savunan Özel, sofralık iri yeşil zeytinin geçen yıl 90 liradan satıldığını, bu yıl ise maliyetinin 75 liraya ulaşmasına rağmen 40-50 lira seviyesinden alınmaya çalışıldığını söyledi.
Zeytinyağında da benzer bir tablo yaşandığını belirten Özel, üretim maliyetinin 280 lira olduğunu, alım fiyatının ise 220 liraya ve daha aşağı seviyelere gerilediğini ifade etti.
Mazot ve diğer üretim girdilerindeki artışa karşılık ürün fiyatlarının gerilediğine dikkat çeken Özel, benzer sorunların fındık, üzüm, Antep fıstığı, buğday, kayısı ve narenciye üreticileri tarafından da yaşandığını söyledi. Özel, yaşanan sorunların temelinde tarımsal planlama eksikliğinin bulunduğunu savundu.
“Üreticiye geçim garantisi verilecek”
Üreticinin maliyetler karşısında korumasız, ürününü satma konusunda ise güvencesiz bırakıldığını söyleyen Özel, kamu-özel iş birliğiyle yapılan otoyol, havalimanı ve hastane projelerinde verilen garanti uygulamalarını örnek gösterdi.
Özel, üreticinin de benzer biçimde gelir güvencesine sahip olması gerektiğini belirterek, “YENİ Parti’nin kuracağı iktidarda zengini bilmem ama üreticiye geçim garantisi olacak” dedi.
Hükümetin görevinin üretim sürecindeki bütün işleri üstlenmek değil, üreticinin ürününü dünya pazarlarına ulaştırmasını sağlayacak imkânları oluşturmak olduğunu ifade eden Özel, zeytin ve zeytinyağında pazar güvencesinin önemini vurguladı.
“Zeytin ve zeytinyağı stratejik ürün olacak”
Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı üretiminde önemli bir potansiyele sahip olduğunu ancak ihracatta aynı başarıyı gösteremediğini savunan Özel, Tunus’un ürettiği zeytinyağının yüzde 80’ini ihraç ederken Türkiye’de bu oranın yüzde 10 seviyesinde kaldığını söyledi.
İtalya’nın Türkiye’den kaliteli ve uygun fiyatlı zeytin ve zeytinyağı alarak kendi markasıyla dünya pazarlarına sunduğunu öne süren Özel, Türkiye’nin markalaşma ve katma değerli ürün üretme konusunda yetersiz kaldığını ifade etti.
Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyinin etkin çalıştırılmadığını, rekolte ve stok bilgilerinin düzenli açıklanmadığını savunan Özel, kooperatiflerin desteklenmesi ve ihracat bağlantılarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Özel, iktidara gelmeleri durumunda zeytin ve zeytinyağını stratejik ürünler arasına alacaklarını, üretim, stok ve ihracat verilerini düzenli olarak kamuoyuyla paylaşacaklarını belirtti.
Dane zeytine 20, zeytinyağına 50 lira prim önerisi
Özel, üreticilerin bu yıl yaşadığı ekonomik sıkıntıların hafifletilmesi için dane zeytine 20 lira, zeytinyağına ise 50 lira doğrudan prim desteği verilmesini önerdi. Bu talebi bütçe görüşmelerinde Meclis gündemine taşıyacaklarını söyledi.
Zeytin ve zeytinyağında alım garantisi uygulanacağını belirten Özel, üretimin fazla olduğu yıllarda ürünün kamu tarafından alınarak stoklanmasını, üretimin düşük olduğu dönemlerde ise ihracat taahhütlerinin karşılanmasını sağlayacaklarını ifade etti. Böylece üreticinin pazar kaybetmesinin önüne geçilmesini hedeflediklerini kaydetti.
“Ortalama verimde üretici zarar etmeyecek”
Üreticinin gerçek maliyetlerini esas alan bir taban fiyat sistemi kurulacağını söyleyen Özel, maliyet hesaplamalarına traktör lastiği ve tarım makinelerinin amortismanı gibi giderlerin de dâhil edilmesi gerektiğini belirtti.
Özel, gerçek üretim maliyetinin üzerine insanca yaşamayı sağlayacak makul bir kâr eklenerek taban fiyat açıklanacağını ve bu fiyatın altında alım yapanlara yaptırım uygulanacağını söyledi. Ortalama verimle üretim yapan çiftçinin zarar etmeyeceği bir sistem kurmayı hedeflediklerini ifade etti.
Kadın üreticilere sigorta ve emeklilik güvencesi
Zeytin hasadında kadın emeğinin önemine dikkat çeken Özel, kadın ve erkek işçiler arasında yevmiye farkı bulunmasını kabul etmediklerini söyledi. Kadınların istihdamda, sosyal güvencede ve emeklilikte yaşadığı sorunların giderileceğini belirten Özel, çalışan kadınlara prim desteği sağlanacağını, çalışamayan ve bakım sorumluluğu üstlenen kadınlara da sigorta güvencesi verileceğini ifade etti.
Edremit zeytinyağına ABD’den ek vergi eleştirisi
Türkiye’nin dış politikasının ekonomik ilişkiler üzerindeki etkisini de gündeme getiren Özel, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’den ithal edilen zeytinyağına yüzde 12,5 ek vergi uyguladığını söyledi.
Özel, Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerde alınan kararların Türkiye’nin tarımsal ihracatına yeterince katkı sağlamadığını savunarak, Edremit zeytinyağının ABD pazarına girişinde ek vergi yüküyle karşı karşıya kaldığını dile getirdi.
Tarım ürünlerinin dış pazarlara erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini belirten Özel, Avrupa Birliği ile tarım ürünlerini de kapsayan bir Gümrük Birliği düzenlemesinin müzakere edilmesini ve Türkiye’nin Avrupa pazarındaki konumunu güçlendirmesini istedi.
Özel, zeytin üreticilerinin sorunlarının çözümü için doğrudan destek, alım garantisi, taban fiyat ve ihracat pazarlarının korunmasına yönelik politikalar uygulayacaklarını belirterek konuşmasını tamamladı.
