NİĞDE — Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinden Niğde’de üreticiler, bu yıl ürünlerini satamadıkları için büyük mağduriyet yaşıyor. Geçen yıl zirai don nedeniyle rekolte kaybı yaşayan üreticiler, bu sezon ise düşük alım fiyatları ve yükselen üretim maliyetleri karşısında hasat yapamaz duruma geldi. Bazı bahçelerde elmalar dalında kalırken bazı üreticiler ürünlerini yere dökülmeye bıraktı.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer ve CHP Niğde İl Başkanı Teyfik Caymaz, Niğde’nin farklı bölgelerinde elma üreticilerini ziyaret ederek yaşanan sorunları dinledi. Üreticiler; işçilik, mazot, gübre, ilaç, su, nakliye ve depolama giderlerinin arttığını, elma satışından elde ettikleri gelirin masraflarını karşılamadığını belirtti. Banka borçlarını ödeyemediklerini ifade eden üreticiler, destek talebinde bulundu.
“Bir ton elma bir işçinin yevmiyesini karşılamıyor”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Niğde’nin elma üretiminde Türkiye’nin önde gelen illeri arasında yer aldığını belirterek, geçen yıl zirai don nedeniyle yaşanan kayıpların ardından bu sezon da üreticinin ürününü satmakta zorlandığını söyledi.
Gürer, bazı üreticilerin elmayı meyve suyu fabrikalarına kilogramı 2-3 liradan vermek zorunda kaldığını, buna karşılık hasat işçiliğinin ürünün satış gelirini aştığını ifade etti. Üreticilerin hasat yapamadığını belirten Gürer, planlı üretim ve pazarlama politikalarının önemine dikkat çekti.
Elma üreticisi ve alım satımı yapan Sedat Yavuz da bir işçinin günde yaklaşık 1 ton elma topladığını, günlük işçilik ücretinin 2 bin 500 lira, nakliye giderinin ise 4 bin lira olduğunu söyledi. Servis ve diğer giderler de eklendiğinde hasadın ekonomik olmaktan çıktığını belirten Yavuz, “Bir ton elma bir yevmiyeyi çıkarmıyor. O sebeple toplamıyoruz. Bıraktık” dedi.
Yavuz, gübre, ilaç, su ve budama giderleriyle birlikte üretim maliyetlerinin yükseldiğini, borçlarını ödeyemediğini belirterek ekonomik sıkıntısını dile getirdi.
Üretici bankalara borcunu ödeyemiyor
Elma üreticisi Cemil Ertama, geçen yıl dolu ve soğuk nedeniyle ürün alamadıklarını, bu yıl ise yetiştirdikleri elmayı satamadıklarını söyledi. Önceki yıllarda kilogramını 8-10 liradan sattıkları elmayı bu sezon meyve suyu fabrikalarına 3 liradan vermek zorunda kaldıklarını belirten Ertama, bu fiyatın işçilik giderini bile karşılamadığını ifade etti.
Ziraat Bankasına 300 bin lira borcu bulunduğunu söyleyen Ertama, üretim maliyetlerini karşılayamadığını ve işçi ücretlerini ödemekte zorlandığını anlattı.
Üretici ve satıcı Emre Ünsal da mazot fiyatının 2024 yılında 30 lira, meyve suyu fabrikalarının elma alım fiyatının 8,5 lira olduğunu; bu sezon ise mazotun 100 liraya çıktığını, fabrikaların elmayı yaklaşık 3 liradan aldığını belirtti. Ünsal, soğuk hava deposu maliyetinin de üretici için önemli bir yük oluşturduğunu söyledi.
Ünsal, kaliteli elmanın bahçede kilogram başına 12-15 lira civarında alıcı bulabildiğini, buna karşılık marketlerde fiyatların 65-70 liraya ulaştığını ifade etti. Üreticinin hasat ve nakliye giderlerini karşılayamadığı için ürününü bahçede bırakmak zorunda kaldığını kaydetti.
Gürer’den borçların ertelenmesi ve kamu alımı çağrısı
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, elmanın yalnızca taze tüketimle değerlendirilmediğini; kurutma, reçel, meyve suyu ve depolama gibi farklı kullanım alanlarının bulunduğunu hatırlattı. Ürünün zayi olmasını önlemek için kamu kurumlarının devreye girmesi gerektiğini belirten Gürer, özellikle ihtiyaç sahibi vatandaşlara elma ulaştırılması amacıyla kamu alımı yapılmasını önerdi.
Gürer, üreticinin bankalara olan borçlarının ertelenmesini, faizlerin silinmesini ve ek destek sağlanmasını istedi. Elmanın depolanması ve ihracata yönlendirilmesi için de planlama yapılması gerektiğini vurgulayan Gürer, üreticinin emeğinin korunmasının hem tarımsal üretim hem de tüketicinin gıdaya erişimi açısından önemli olduğunu ifade etti.
