Ukraynalı çiftçiler buğday ve mısır satışını durdurdu

Ukrayna’da çiftçiler, artan gübre fiyatları ve savaş koşullarının yarattığı ekonomik baskılar nedeniyle hem eski mahsul hem de yeni sezon ürünlerinin satışını yavaşlattı. Piyasa kaynaklarına göre bu durum, üreticilerin nakit akışında daralmaya yol açıyor.

Yerel bir brokerın aktardığı bilgilere göre, buğday ve mısır üretiminde yaygın olarak kullanılan üre gübresinin fiyatı, İran savaşı öncesindeki 450-500 dolar/ton seviyesinden 850 dolar/tonun üzerine çıktı. Bu artış, gübreyi birçok çiftçi için erişilmesi zor bir girdi haline getirdi.

Piyasa temsilcileri, artan maliyetler nedeniyle çiftçilerin ürünlerini satmak yerine stokta tutmayı tercih ettiğini belirtiyor. Bir broker, “Gübre fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle çiftçiler hem eski hem de yeni mahsul satışlarını durdurdu” değerlendirmesinde bulundu.

Buna karşılık büyük tarım işletmelerinin ileri vadeli satışlara daha açık olduğu ifade ediliyor. Yeni mahsul için mısır ve yemlik buğday fiyatlarının ton başına yaklaşık 210 dolar, ekmeklik buğdayın ise 215 dolar seviyelerinde teklif edildiği belirtiliyor. Eski mahsulde ise fiyatların daha yüksek olduğu, buğdayın 219 dolar, mısırın ise 213 dolar civarında işlem gördüğü aktarılıyor.

Kiev merkezli bir tüccar, normal şartlarda nisan ve mayıs aylarında vadeli satışların arttığını ancak mevcut belirsizlik nedeniyle piyasa katılımının düşük kaldığını ifade etti. Aynı kaynak, ihracatçıların hâlen önemli miktarda mısır stoğuna sahip olduğunu belirtti.

Piyasa katılımcılarına göre çiftçilerin büyük bölümü 2026 sezonu için gerekli gübreyi daha önce temin etti. Bu nedenle kısa vadede üretim üzerinde ciddi bir risk beklenmiyor. Ancak 2027 sezonu için yapılacak alımlar sırasında yüksek fiyatların etkisinin daha belirgin olacağı öngörülüyor.

Uzmanlar, artan maliyetlerin özellikle küçük ölçekli üreticileri daha fazla etkilediğini belirtiyor. Büyük tarım işletmelerinin ihtiyaçlarının yüzde 70-75’ini karşıladığı, küçük çiftçilerin ise bu oranın yaklaşık yüzde 30 seviyesinde kaldığı ifade ediliyor.

Artan maliyetlerin verim üzerinde de baskı oluşturabileceği belirtiliyor. Bir piyasa kaynağı, Ukrayna’daki tarım arazilerinin önemli bölümünde besin eksikliği bulunduğunu ve gübre kullanımının azalmasının verim kaybına yol açabileceğini ifade etti.

Öte yandan mazot fiyatlarının da yaklaşık yüzde 20 arttığı ve bunun üretim maliyetlerini daha da yükselttiği belirtiliyor. Bu durumun ekim ve hasat dönemlerinde çiftçilerin kârlılığını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Uluslararası piyasalarda ise Ukrayna çıkışlı mısır ve buğday fiyatlarında sınırlı artış gözleniyor. Mart ayı itibarıyla mısır fiyatı ton başına 225 dolar, buğday fiyatı ise 235 dolar seviyesinde değerlendiriliyor.