Trakya Birlik: İthalat üreticiyi de sanayiciyi de koruyor

EDİRNE — Trakya Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (Trakya Birlik), 2026/2027 üretim sezonunda yağlık ayçiçeği için tarife kontenjanı uygulamasının devam etmesini, yerli üretimin desteklenmesi ve piyasada öngörülebilirliğin artırılması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.

Birlikten yapılan açıklamada, 4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu veya karşılığı 500 bin ton ham ayçiçeği yağı için tarife kontenjanı açıldığı hatırlatıldı. Açıklamada, yerli ayçiçeği alımı yapan sanayicilere tahsis önceliği tanınmasının üreticinin desteklenmesi açısından önemli olduğu ifade edildi.

Trakya Birlik, yağlık ayçiçeğinin bitkisel yağ ihtiyacının karşılanması, gıda arz güvenliği ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından Türkiye'nin stratejik ürünlerinden biri olduğunu vurguladı.

Rekolte 1,6-1,7 milyon ton olarak öngörülüyor

Açıklamada, olumsuz iklim koşulları nedeniyle son iki sezonda yağlık ayçiçeği üretiminin yaklaşık 1,3 milyon ton seviyesine gerilediği belirtilirken, 2026/2027 sezonunda uygun iklim koşulları ve ekim alanlarındaki artış sayesinde üretimin 1,6-1,7 milyon ton arasında gerçekleşmesinin beklendiği ifade edildi.

Buna karşın Türkiye'nin bitkisel yağ ihtiyacının yerli üretimle karşılanabilmesi için yıllık üretimin yaklaşık 3 milyon ton seviyesine ulaşmasının gerektiği kaydedildi.

Açıklamada, bu verilere göre beklenen üretimin ülke ihtiyacının altında kaldığına dikkat çekilirken, yerli üretimin artırılmasının stratejik önem taşıdığı vurgulandı.

Hedef yüzde 75-80 yeterlilik

Trakya Birlik, yağlık ayçiçeğinde kendine yeterlilik oranının orta vadede yüzde 75-80 seviyesine çıkarılmasının hem dışa bağımlılığı azaltacağını hem de olası arz şoklarına karşı güvenli bir yapı oluşturacağını belirtti.

Birlik açıklamasında, planlı üretim modeli kapsamında uygulanan;

• Temel üretim desteği,
• Planlı üretim desteği,
• Yerli sertifikalı tohum desteği,
• Su kısıtı desteği,
• Köy bazlı verim sigortası

gibi uygulamaların üreticinin üretimde kalmasına katkı sağladığı ifade edildi.

Tarife kontenjanı uygulamasının etkisi

Açıklamada, son iki üretim sezonunda uygulanan tarife kontenjanı sisteminin, hasat döneminde iç piyasadan ürün alımını teşvik ettiği, finansman ve stok maliyetlerinin üretici fiyatlarına olumsuz yansımasını sınırladığı ve piyasada öngörülebilirliği artırdığı belirtildi.

Trakya Birlik, uygulamanın ithalatı yerli üretimin alternatifi değil, üretimi destekleyen tamamlayıcı bir politika aracı haline getirdiğini savundu.

2027/2028 sezonu için hedef

Birlik, 2026/2027 sezonunda üretici lehine oluşacak piyasa koşullarının sürmesi halinde, 2027/2028 üretim sezonunda Türkiye'nin ilk kez 2 milyon tonun üzerinde yağlık ayçiçeği üretimine ulaşabileceğini öngördü.

Açıklamada ayrıca, tarımsal destekleme politikaları ile dış ticaret uygulamalarının birlikte yürütülmesinin hem üreticilerin üretimde kalması hem de bitkisel yağ arz güvenliğinin güçlendirilmesi açısından kritik önem taşıdığı ifade edildi.

Basın açıklamasında ayrıca tarife kontenjanı kararının hayata geçirilmesinde emeği geçen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere ilgili bakanlara, bakan yardımcılarına, milletvekillerine ve bürokratlara teşekkür edildi.

Not: Haberde yer alan üretim tahminleri, yeterlilik hedefleri ve tarife kontenjanı uygulamasına ilişkin değerlendirmeler Trakya Birlik'in basın açıklamasında yer alan kurumsal görüşlerdir.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ