Rusya Tahıl Birliği: Haziranda hububat ihracatı iki kat arttı

MOSKOVA — Rusya Tahıl Birliği (RZS), ön verilere göre ülkenin Haziran 2026 döneminde buğday, arpa ve mısırdan oluşan temel hububat ürünlerinde 2,9 milyon ton ihracat gerçekleştirdiğini açıkladı. Bu miktar, Haziran 2025'e göre yaklaşık iki kat artış anlamına geliyor.

Rusya Tahıl Birliği Analiz Departmanı Direktörü Elena Tyurina, Interfax'a yaptığı değerlendirmede, Haziran ayında buğday ihracatının 2,5 milyon tona ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre 1,8 kat arttığını bildirdi. Aynı dönemde mısır ihracatı 351 bin ton ile 4,4 kat artarken, arpa ihracatı da 2 bin 900 tondan 81 bin 800 tona yükseldi.

Tyurina, Temmuz-Haziran dönemini kapsayan 2025/26 tarım sezonunda Rusya'nın toplam hububat ihracatının ön tahminlere göre 54,3 milyon ton olduğunu belirtti. Bu rakamın önceki sezondaki 52,5 milyon tona göre yüzde 3,4 daha yüksek olduğunu ifade eden Tyurina, buğday ihracatının 47,5 milyon tona çıkarak yüzde 4,9 arttığını, mısır ihracatının yüzde 15 artışla 3,2 milyon tona ulaştığını, arpa ihracatının ise 4,4 milyon tondan 3,4 milyon tona gerilediğini söyledi.

Haziran ayında Rus buğdayını ithal eden ülke sayısının artmaya devam ettiğini belirten Tyurina, özellikle Basra Körfezi ülkelerinin alımlarını hızlandırdığını ifade etti. Uzmana göre bu talep artışının en önemli nedenlerinden biri Rusya'nın uluslararası pazardaki istikrarlı tedarikçi konumu oldu.

Haziran ayında Rus buğdayının en büyük alıcısı Suudi Arabistan olurken, bu ülkeye yapılan sevkiyat geçen yılın aynı ayına göre 8,7 kat artarak 237 bin tona yükseldi. Ocak-Haziran döneminde Kenya'nın ithalatı 722 tondan 227 bin tona çıkarak 31 kat arttı. Türkiye'ye yapılan sevkiyatlar ise iki kat artışla 201 bin tona ulaştı.

Geçen yılın haziran ayında Rus buğdayı almayan Brezilya, Venezuela ve Meksika da yeniden alıcı ülkeler arasına katıldı. Ayrıca Tanzanya, Vietnam, Güney Afrika ve uzun bir aradan sonra Hindistan da Rus buğdayı ithal eden ülkeler arasında yer aldı.

Elena Tyurina, Haziran ayında Rus buğdayının 26 ülkeye ihraç edildiğini, geçen yılın aynı döneminde ise bu sayının 20 ülke olduğunu belirtti. Aynı dönemde mısır ihracatı yalnızca iki ülkeye gerçekleştirildi.

Türkiye'nin mısır ithalat kotasını artırmasının ardından Rusya'dan yapılan mısır sevkiyatının önemli ölçüde yükseldiğini belirten Tyurina, Türkiye'ye yapılan mısır ihracatının geçen yılki 4 bin tondan 238 bin tona çıktığını söyledi. İran'a yönelik mısır ihracatı ise 3,5 kat artarak 113 bin tona ulaştı.

İran'ın aynı zamanda Rus arpasının da en önemli alıcılarından biri olduğu belirtilirken, Haziran ayında bu ülkeye 63 bin 700 ton arpa gönderildi. Geçen yılın aynı döneminde İran'a arpa sevkiyatı yapılmamıştı.

Tyurina, Haziran ayında Rusya'dan buğday ihracatı gerçekleştiren şirket sayısının 27'ye düştüğünü, geçen yıl aynı dönemde ise 43 şirketin ihracat yaptığını söyledi. Son aylarda ihracatçı sayısının yaklaşık 30 şirket seviyesinde dengelendiğini ifade etti.

Hububat ve baklagil sevkiyatlarının Haziran ayında 21 liman üzerinden gerçekleştirildiğini belirten Tyurina, ihracatta yine Novorossiysk Limanı'nın ilk sırada yer aldığını söyledi. Bu limandan yapılan yüklemeler geçen yılın aynı ayına göre 1,8 kat artarak 837 bin tona ulaştı.

Açık deniz aktarma operasyonları (roadstead transshipment) da 1,9 kat artışla 795 bin tona yükseldi.

Diğer önemli limanlardaki sevkiyatlar ise şöyle gerçekleşti:

• Rostov terminalleri: 525 bin ton (2,2 kat artış)
• Tuapse Limanı: 219 bin ton (3,6 kat artış)
• Azov Limanı: 203 bin ton (3,4 kat artış)

Tyurina, Baltık Denizi'ndeki Vysotsk Limanı'nın da dikkat çekici bir performans sergilediğini belirterek, bu limandan yapılan sevkiyatların 2,5 kat artarak 150 bin tona ulaştığını söyledi. Uzman, bunun Rus tahıl ihracatının yalnızca güney limanlarına bağımlı kalmadığını göstermesi açısından önemli bir gelişme olduğunu vurguladı.

Haziran ayında nehir limanlarından "nehir-deniz" tipi gemilerle gerçekleştirilen sevkiyatlarda da önemli artış yaşandı.

Buna göre;

• Tolyatti: 44 bin 800 ton (3,5 kat artış)
• Kamışin: 36 bin 600 ton (2,4 kat artış)
• Volgodonsk: 34 bin 600 ton (8 kat artış)

Tyurina, son dönemde nehir limanlarından gerçekleştirilen aylık sevkiyat hacimlerinin belirgin şekilde arttığını belirterek, geçmişte aylık ortalama 6-10 bin ton seviyesinde olan yüklemelerin artık 30 bin tonun üzerine çıktığını ifade etti.

Rusya Tahıl Birliği'ne göre Rus tahılına yönelik uluslararası talebin artmasında Avrupa'da etkili olan sıcak hava dalgası da önemli rol oynuyor. Uzmanlar, yüksek sıcaklıkların Avrupa'daki buğday üretimini olumsuz etkileyebileceği beklentisinin ithalatçı ülkelerin Rus tahılına yönelmesini desteklediğini değerlendiriyor.

Fiyat gelişmelerine ilişkin değerlendirmede bulunan Tyurina, Haziran ayında Rusya Tahıl Birliği tarafından izlenen tüm referans piyasalarda fiyatların gerilediğini söyledi.

Buna göre;

• Fransız buğdayı fiyatı aylık bazda %0,8 düşerek ton başına 237 dolara geriledi.
• ABD buğdayı fiyatı %6,3 azalarak 238 dolar/ton oldu.
• Rus buğdayı (FOB Novorossiysk) ise 1 Haziran'daki 245 dolar/ton seviyesinden 232 dolar/tona düştü.

Tyurina, 1 Temmuz 2026'da başlayan yeni tarım sezonuna Rus buğdayının Avrupa buğdayına göre ton başına 5 dolar indirimli (iskontolu) fiyatla girdiğini belirtti.

Üretici fiyatlarında da yeni mahsulün piyasaya girmesiyle birlikte düşüş yaşandığını ifade eden Tyurina, Rusya'da buğday üretici fiyatının Haziran başındaki 14 bin 415 ruble/tondan 14 bin 220 ruble/tona gerilediğini söyledi.

Dolar bazında ise üretici fiyatı 198,7 dolardan 181,7 dolar/tona düştü. Tyurina, bu gerilemeyi "oldukça belirgin" olarak değerlendirdi.

Yıllık bazda ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Temmuz 2025'e kıyasla Avrupa buğdayı fiyatları %3, ABD buğdayı fiyatları ise %9,7 yükselirken, iyi hasat beklentilerinin etkisiyle Rus buğdayı (4. sınıf, FOB Novorossiysk) fiyatı %1,7 geriledi.

Tyurina, daha düşük fiyatların Rus tahılının küresel pazardaki rekabet gücünü artırdığını ancak üreticilerin kârlılığını azalttığını belirtti.

Rusya'da üretici fiyatlarının Temmuz 2026 başında 14 bin 200 ruble/ton seviyesinde bulunduğunu hatırlatan Tyurina, bu rakamın geçen yılın aynı dönemindeki 15 bin 400 ruble/tonun altında kaldığını söyledi.

TARIM PUSULASI HABER MERKEZİ