KazGrain: Kazakistan’da Tahıl İhracatı Şubat Başında Yavaşladı

KazGrain Ulusal Tahıl İhracatçıları Birliği, “Tahıl ve Öğütülmüş Ürünler Taşımacılığı Analizi: 2025 Sonuçları ve 2025–2026 Pazarlama Yılı Eğilimleri” başlıklı raporunda Kazakistan’ın tahıl ihracatında Şubat ayı başında yavaşlama sinyalleri görüldüğünü açıkladı.

Raporu aktaran APK-News ajansına göre ticari ve lojistik birimlerin Şubat ayında ortaya çıkan ihracat yavaşlamasının nedenlerini hızla belirlemesi gerektiği vurgulandı.

Ocak 2026’da Rekor İhracat Başlangıcı

Verilere göre 2026 yılının Ocak ayında Kazakistan’ın tahıl ihracatı 1,45 milyon tona ulaşarak güçlü bir başlangıç yaptı. Bu rakam, Ocak 2025’e göre yüzde 38 artış anlamına geliyor.

Aynı dönemde un ve diğer öğütülmüş tahıl ürünlerinin ihracatı da önemli bir artış gösterdi. Bu ürünlerin ihracatı 229 bin tona ulaşarak geçen yılın aynı ayına göre yüzde 99 yükseldi.

Şubat Başında Lojistik Yavaşlama

Buna karşın Şubat ayının ilk günlerinde lojistik süreçlerde belirgin bir yavaşlama gözlendi. Ayın ilk beş gününde tahıl ihracatı 177 bin ton olarak gerçekleşti. Bu miktar, 2025 yılının aynı dönemine göre yüzde 25 düşüşe işaret ediyor.

Öğütülmüş tahıl ürünlerinin ihracatı ise 27 bin ton seviyesinde kaldı ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 42 geriledi.

İhracatçılar, bu gelişmelerin sevkiyat hızının yeniden artırılması için hızlı müdahale gerektirdiğini belirtiyor.

2025’te Tahıl İhracatında Güçlü Büyüme

Raporda 2025 yılı, tahıl ihracatında güçlü büyüme yaşanan bir dönem olarak değerlendirildi. Tahıl taşımacılığı yüzde 31 artarken, toplam ihracat hacmi 14,2 milyon tona ulaştı.

Aynı dönemde öğütülmüş ürünlerin ihracatında ise yüzde 13’lük düşüş görüldü ve toplam hacim 2,78 milyon tona geriledi. Bu düşüşte iç pazar talebinin zayıflaması ve Afganistan ile Çin pazarındaki talep değişimleri etkili oldu.

İhracatta Yön Değişimi: Güney ve Batı

Rapor, Kazakistan tahıl ihracatında yön değişimi yaşandığını da ortaya koydu. Sevkiyatların Orta Asya ülkelerine doğru önemli ölçüde arttığı, Rusya üzerinden transit taşımacılığın ve İran limanları üzerinden yapılan sevkiyatların da hız kazandığı belirtildi.

Buna karşılık Çin’e yönelik tahıl ve işlenmiş ürün ihracatında çift haneli düşüş kaydedildi. Çin’e yapılan tahıl sevkiyatının yüzde 55, öğütülmüş ürünlerin ise yüzde 41 azaldığı bildirildi.

Orta Asya Pazarı Güçleniyor

Rapora göre Kazakistan tahıl ihracatının önemli bölümü Orta Asya ülkelerine yöneliyor. Bu ülkelerin toplam payı yüzde 14 artarak 805 bin tona ulaştı.

Özellikle Kırgızistan ve Türkmenistan’a yapılan ihracatta hızlı artış dikkat çekti. Bu ülkelere tahıl ihracatı yüzde 128, öğütülmüş ürün ihracatı ise yüzde 380 artış gösterdi.

İthalatçılar Ham Maddeyi Tercih Ediyor

Bölgedeki bazı ülkelerin işlenmiş ürün yerine ham tahıl alımını artırdığı da raporda yer aldı.

Örneğin Özbekistan’ın tahıl ithalatı yüzde 32 artarken, öğütülmüş ürün ithalatı yüzde 17 geriledi. Benzer şekilde Afganistan’a tahıl ihracatı yüzde 63 artarken, işlenmiş ürün ihracatı yüzde 16 düştü.

Analistler bu eğilimin, ülkelerin kendi değirmenlerini kullanarak yerel işleme kapasitesini artırma stratejisinden kaynaklandığını belirtiyor.

KazGrain raporuna göre 2025–2026 pazarlama yılının ilk beş ayını kapsayan Eylül–Ocak döneminde öğütülmüş ürün ihracatı 965 bin ton seviyesine ulaşarak geçen yılın aynı dönemine yakın bir seviyede gerçekleşti ve ihracat piyasasında kısmi istikrar sinyalleri verdi.